Dashati 1
Agni invoked as protector of the sacrifice and remover of hostile powers
Agni
Vigorous protective and purificatory (rakṣoghna) with a confident forward-driving tone
R̥ṣi not specified in the provided data; the verses align with common Agni-sūkta themes (rakṣohā dhruva-agni sapta-mātṛ) rather than a clearly signposted single family attribution here.
अग्नीला यज्ञाचा रक्षक व शत्रुत्वकारी शक्तींचा नाशकर्ता म्हणून आवाहन केले आहे. नवे स्तोम/स्तोत्र तो ऐकून स्वीकारो अशी प्रार्थना करून, आपल्या तपसा (शुद्ध करणाऱ्या उष्णतेने) राक्षस, चोर आणि पापी अडथळे निर्माण करणाऱ्यांना जाळून दूर करावे अशी विनंती आहे. ‘सात मातां’द्वारे अग्नीचा जन्म व पोषण होते असे स्मरून, त्याला ध्रुव (स्थिर) आणि धनाचा विवेकी दाता (चिकेतदा) म्हणून स्तुती केली आहे. यजमानाला मेधा (अंतर्दृष्टी) व रयी (समृद्धी) लाभो, तसेच यज्ञकर्मासाठी सుగम—अडथळारहित व मंगल—मार्ग करून दे अशी प्रार्थना आहे.
Mantras
Mantra 1
पुरु त्वा दाशिवां वोचे ऽरिरग्ने तव स्विदा तोदस्येव शरण आ महस्य
मी—दाशिवान् (अर्पणकर्ता)—तुला विपुल रीतीने घोषित करतो; हे अग्ने, निश्चयच शत्रू, अंकुशासारखा हाकलला जाऊन, तुझ्या महत् शरणाकडे ढकलला जातो।
Mantra 2
प्र होत्रे पूर्व्यं वचो ऽग्नये भरता बृहत् विपां ज्योतींषि बिभ्रते न वेधसे
होतृसाठी—अग्नीसाठी—प्राचीन वचन पुढे आणा; विप्र-ऋषींची महान स्तुती, ज्योती धारण करणाऱ्या वेधस् (विधाता) याच्यासाठी.
Mantra 3
अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः
हे अग्ने, गो-समृद्ध वाज (पुरस्कार) याचा ईशान; हे सहसाचे यशस्वी बलवान; हे जातवेदस्, आम्हांस महत् श्रवस्—महान कीर्ती—दे.
Mantra 4
अग्ने यजिष्ठो अध्वरे देवां देवयते यज होता मन्द्रो वि राजस्यति स्रिधः
हे अग्ने, यजिष्ठ, अध्वर (यज्ञ) मध्ये देवयजमानासाठी देवांचे यजन कर; हे आनंददायक होतृ, तू तेजस्वी होऊन अडथळे विखुरत प्रकाशमान होतोस.
Mantra 5
जज्ञानः सप्त मातृभिर्मेधामाशासत श्रिये अयं ध्रुवो रयीणां चिकेतदा
सात मातृकांसह जन्मलेला (अग्नी) श्री-समृद्धीसाठी मेधा (प्रज्ञा) याची कामना करतो; हा अग्नी धन-राशींचा ध्रुव, स्थिर विवेचक आहे.
Mantra 6
उत स्या नो दिवा मतिरदितिरूत्यागमत् सा शन्ताता मयस्करदप स्रिधः
आणि ती दिव्य मती—अदिती—सहाय्यासह आमच्याकडे येवो; शांतिदात्री ती कल्याण प्रदान करो आणि विघ्ने दूर हाकलून देवो.
Mantra 7
ईडिष्वा हि प्रतीव्या3ं यजस्व जातवेदसम् चरिष्णुधूममगृभीतशोचिषम्
खरोखर स्तुती करा आणि यथोचित सन्निधीत जातवेदसाचे यजन करा—ज्याचा धूर दूरवर पसरतो, ज्याची ज्वाला अवरोधित नाही.
Mantra 8
न तस्य मायया च न रिपुरीशीत मर्त्यः यो अग्नये ददाश हव्यदातये
जो मनुष्य अग्नीस—हव्यदाता व हव्यवाहक—हविर्दान करतो, त्याच्याविरुद्ध ना मायेने, ना उघड्या वैराने कोणताही मर्त्य प्रभुत्व मिळवू शकत नाही.
Mantra 9
अप त्यं वृजिनं रिपुं स्तेनमग्ने दुराध्यम् दविष्ठमस्य सत्पते कृधी सुगम्
हे अग्ने, त्या पापी शत्रूस—चोरास, आवरण्यास कठीण, अत्यंत विनाशकास—दूर हाकल; हे सत्पते, या उपासकासाठी सुगम मार्ग कर.
Mantra 10
श्रुष्ट्यग्ने नवस्य मे स्तोमस्य वीर विश्पते नि मायिनस्तपसा रक्षसो दह
हे अग्नी, माझा हा नवा स्तोम ऐक; हे वीरा, विश्पते (गृहस्वामी), आपल्या तपस् (उष्ण तेज) ने मायावी राक्षसांना जाळून टाक.
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the fire who hears the new chant, protects the sacrifice, destroys deceptive obstructors like Rākṣasas, and secures a smooth, successful course for the worshipper.
In ritual interpretation (as in Sāyaṇa), they are sustaining sources that generate and maintain Agni—such as kindling and supportive agencies—signifying that Agni is properly established and nourished in the rite.
Because obstacles—outer hostility and inner faults—can derail the sacrifice; the prayer seeks an unobstructed ritual and life-course, with Agni guiding and clearing impediments through his purifying heat (tapas).