Shloka 8

पुष्पिताः फलवन्तश्च पुण्यास्सुरभिगन्धिनः।।4.51.6।।इमे जाम्बूनदमयाः पादपाः कस्य तेजसा।काञ्चनानि च पद्मानि जातानि विमले जले।।4.51.7।।कथं मत्स्याश्च सौवर्णा दृश्यन्ते सह कच्छपैः।आत्मानमनुभावं च कस्य चैतत्तपोबलम्।।4.51.8।।अजानतां न स्सर्वेषां सर्वमाख्यातुमर्हसि।

kathaṃ matsyāś ca sauvarṇā dṛśyante saha kacchapaiḥ | ātmānam anubhāvaṃ ca kasya caitat tapobalam || 4.51.8 || ajānatāṃ naḥ sarveṣāṃ sarvam ākhyātum arhasi |

कासवांसह हे सुवर्णमासे कसे दिसत आहेत? हे सर्व कोणाच्या तपोबलाचे प्रभाव आहे? आम्हा सर्वांना याचे ज्ञान नाही—आपण कृपा करून सर्व काही सांगावे।

कथम्how
कथम्:
प्रश्न-क्रियाविशेषण (interrogative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
मत्स्याःfishes
मत्स्याः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सौवर्णाःgolden
सौवर्णाः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसौवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive: are seen)
सहtogether with
सह:
सहकारक (associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्यय (preposition/adverb: ‘together with’)
कच्छपैःwith tortoises
कच्छपैः:
सहकारक/सहयोग (associative instrument)
TypeNoun
Rootकच्छप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सह-योगे
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अनुभावम्power, influence
अनुभावम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कस्यof whom/whose
कस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एतत्this
एतत्:
कर्ता/विषय (subject/topic)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तपोबलम्power of austerity
तपोबलम्:
कर्ता/विषय (subject/topic)
TypeNoun
Rootतपस् + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तपसः बलम् = power of austerity)

'By whose prowess are these golden trees yielding sacred fragrant flowers and fruits? How are these golden lotuses created in the clear water? How is it that here are golden fishes and tortoises? Whose fruit of penance is this? Is it by your power? We do not know. You should tell all of us everything'.

M
matsya (fish)
T
tapas (austerity)

FAQs

Deference to spiritual authority and commitment to truth: dharma is upheld by asking a qualified person to clarify what is unknown, rather than acting on assumption.

Seeing golden aquatic creatures and other marvels, Hanuman requests the ascetic to disclose whose ascetic power has produced this realm.

Teachability—Hanuman models respectful learning and invites complete explanation for the group.