Shloka 4

Devanagari script

तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः।रावणेन हृता भार्या स त्वां शरणमागतः4.5.4।।

Transliteration

tasyāsya vasato 'raṇye niyatasya mahātmanaḥ |

rāvaṇena hṛtā bhāryā sa tvāṃ śaraṇam āgataḥ || 4.5.4 ||

Translation

अरण्यात संयमाने वसणाऱ्या त्या महात्म्याची पत्नी रावणाने हरण केली; म्हणून तो तुझ्या शरणी आला आहे।

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अस्य: of this (man)
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• वसतः: while living
• वसतः: सम्बन्ध-विशेषण (Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present participle/शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण महात्मनः

• अरण्ये: in the forest
• अरण्ये: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locus)
• Type: Noun
• Root: अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• नियतस्य: self-controlled
• नियतस्य: सम्बन्ध-विशेषण (Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नियत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण महात्मनः

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• रावणेन: by Ravana
• रावणेन: करण (Karaṇa/Instrument-Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• हृता: was abducted
• हृता: क्रिया (Kriyā/Predicate)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (PPP/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि: ‘was abducted’

• भार्या: wife
• भार्या: कर्म (Karma/Patient-subject in passive)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• शरणम्: refuge
• शरणम्: कर्म (Karma/Goal)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे द्वितीया (goal)

• आगतः: has come
• आगतः: क्रिया (Kriyā/Predicate)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि: ‘has come’

Context

Sugriva, very much pleased with the words of Rama, spoke highly (of him).

Characters & Entities

• Rama
• Ravana
• Sita
• forest (Araṇya)
• Hanuman
• Sugriva

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes śaraṇāgati—seeking rightful help without arrogance—and responding to a rightful plea for protection and assistance.

What is the narrative situation?

Hanumān explains to Sugrīva why Rāma has approached him: Sītā has been abducted by Rāvaṇa, and Rāma seeks alliance and support.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s self-restraint and humility: even in crisis, he approaches properly and seeks refuge through dharmic means.