Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

न तु तच्चन्दनं दृष्टवा स्प्रष्टव्यं च कदाचन।।।।रोहिता नाम गन्धर्वा घोरा रक्षन्ति तद्वनम्।

na tu tac candanaṃ dṛṣṭvā spraṣṭavyaṃ ca kadācana |

rohitā nāma gandharvā ghorā rakṣanti tad vanam ||

ते चंदन दिसले तरी कधीही त्यास स्पर्श करू नये; ‘रोहिता’ नावाचे भयंकर गंधर्व त्या वनाचे रक्षण करतात।

tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
gandharva-patayaḥlords of Gandharvas
gandharva-patayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgandharva (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गन्धर्वाणां पतयः)
pañcafive
pañca:
Saṅkhyā (संख्या)
TypeIndeclinable
Rootpañca (अव्यय/संख्या)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (numeral, indeclinable)
sūrya-sama-prabhāḥhaving radiance like the sun
sūrya-sama-prabhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (सूर्येण समा प्रभा येषाम्)
śailūṣaḥŚailūṣa (name)
śailūṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśailūṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
grāmaṇīḥGrāmaṇī (name)
grāmaṇīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgrāmaṇī (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
śigruḥŚigru (name)
śigruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśigru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
śubhraḥŚubhra (name)
śubhraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
babhruḥBabhru (name)
babhruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbabhru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम
tathāthus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/so’)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
ravi-soma-agni-vapuṣāmof (those) having forms like sun, moon, and fire
ravi-soma-agni-vapuṣām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक) + soma (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक) + vapuṣ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (रविः सोमः अग्निः च) + vapuṣām (तेषां वपुषाम् = of forms/radiances)
nivāsaḥdwelling/abode
nivāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnivāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
puṇya-karmaṇāmof the meritorious
puṇya-karmaṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (पुण्यं कर्म येषाम्)

'Never touch when you see the sandal trees, for they are guarded by dreadful gandharvas named Rohitas.

FAQs

Dharma is respecting what is forbidden or protected and not taking what is not rightfully yours—restraint prevents needless conflict and preserves the higher mission.

Sugriva warns the searchers about a guarded sandalwood forest and explicitly forbids touching it.

Obedience to rightful instruction and prudence: disciplined agents avoid avoidable danger and moral transgression.