Shloka 35

पूर्वदिशि सीतामार्गण-नियोगः

Deployment to the Eastern Quarter for the Search of Sita

Devanagari script

तत स्समुद्रद्वीपांश्च सुभीमान्द्रष्टुमर्हथ।ऊर्मिमन्तं समुद्रं च क्रोशन्तमनिलोद्धतम्।।4.40.35।।

Transliteration

tatas samudradvīpāṃś ca subhīmān draṣṭum arhatha | ūrmimantaṃ samudraṃ ca krośantam aniloddhatam || 4.40.35 ||

Translation

त्यानंतर तुम्ही भयावह समुद्रद्वीपांचेही दर्शन घ्या आणि लाटांनी भरलेला, वाऱ्याने उधळलेला, गर्जना करणारा समुद्रही नीट पाहा।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• समुद्रद्वीपान्: ocean-islands
• समुद्रद्वीपान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्र + द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'समुद्रस्य द्वीपाः'

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सुभीमान्: very dreadful
• सुभीमान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुभीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; विशेषण (समुद्रद्वीपान्)

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (प्रयोजन/purpose)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; 'to see'

• अर्हथ: you ought/are fit
• अर्हथ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन

• ऊर्मिमन्तम्: wave-filled
• ऊर्मिमन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्मिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषण (समुद्रम्)

• समुद्रम्: ocean
• समुद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• क्रोशन्तम्: roaring
• क्रोशन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: क्रुश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle, शतृ); पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषण (समुद्रम्)

• अनिलोद्धतम्: tossed up by the wind
• अनिलोद्धतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अनिल + उद्धत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) 'उद्धत'; तृतीया-तत्पुरुष: 'अनिलेन उद्धतम्'

Context

'Then you may continue your search in the frightening islands of the sea as well as the sea which roars when stirred up by the wind.

Characters & Entities

• Ocean (samudra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is fearless commitment to duty: righteous work may demand entering dangerous environments, yet one proceeds for the sake of truth and justice.

What is the narrative situation?

The search is extended from land into the oceanic realm, including islands and turbulent waters.

Which character virtue is emphasized?

Bravery—continuing the mission despite natural terror and uncertainty.