Shloka 18
किष्किन्धाकाण्डे द्वात्रिंशः सर्गः
Lakshmana’s Anger Reported; Hanuman Advises Propitiation and Timely Mobilization
Devanagari script
नियुक्तैर्मन्त्रिभिर्वाच्यो ह्यवश्यं पार्थिवो हितम्।अत एव भयं त्यक्त्वा ब्रवीम्यवधृतं वचः।।
Transliteration
niyuktair mantribhir vāc्यो hy avaśyaṃ pārthivo hitam | ata eva bhayaṃ tyaktvā bravīmy avadhṛtaṃ vacaḥ ||
Translation
नियुक्त मंत्र्यांनी राजाला निश्चयाने हिताचेच सांगितले पाहिजे. म्हणून भय टाकून मी दृढ निश्चयाने हे वचन बोलत आहे.
Word by Word
नियुक्तैःby appointed
नियुक्तैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootni-yukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन; 'मन्त्रिभिः' इत्यस्य विशेषणम्
मन्त्रिभिःby ministers
मन्त्रिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वाच्यःshould be advised/spoken to
वाच्यः:
Vidhi (विधि)
TypeAdjective
Rootvac (धातु) + ya (कृत्)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: 'should be spoken/advised'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् 'पार्थिवः' प्रति
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात
अवश्यम्certainly
अवश्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootavaśyam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: certainly/necessarily)
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हितम्what is beneficial
हितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (causal/conclusive adverb: therefore/from this)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
भयम्fear
भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
ब्रवीमिI speak
ब्रवीमि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
अवधृतम्determined, firmly concluded
अवधृतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootava-dhṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'वचः' इत्यस्य विशेषणम्
वचःwords
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvac (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Characters & Entities
S
SugrīvaM
ministers (mantriṇaḥ)K
king (pārthiva)FAQs
Satya in governance: advisers must speak beneficial truth to power without fear; a ruler’s welfare depends on honest counsel.
With crisis imminent due to Lakṣmaṇa’s arrival, Tārā justifies speaking bluntly to Sugrīva as a duty of counsel.
Moral courage—telling the truth for the good of the kingdom and alliances.