Adhyaya 221

या अध्यायात राणी हेमाङ्गी एक दिव्य चित्रयुक्त ग्रंथ दाखवते; त्यात अवतार, लोकालोक, सात द्वीप व सात समुद्र यांचे वर्णन आहे. भारतवर्षातील नद्या तसेच इंद्रप्रस्थ व प्रयागच्या तीर्थमहिमेचे दर्शन होताच तिला पूर्वजन्म आठवतो—ती मोहिनी नावाची गणिका होती; दरोडेखोरांनी तिला मारले, तेव्हा एका वैखानस तपस्व्याने तिला प्रयागजल दिले. त्या पुण्यामुळे तिला श्रेष्ठ पुनर्जन्म मिळून ती राणी झाली. हेमाङ्गी राजा वीरवर्माला व्रत सांगते—प्रयागला जाऊन स्नान व देवपूजा केल्याशिवाय मी अन्न घेणार नाही. आकाशवाणी तिच्या कथनाची सत्यता मान्य करून इच्छापूर्तीसाठी तीर्थयात्रा व विधिपूर्वक स्नान करण्याची आज्ञा देते. प्रयागच्या शिवतीर्थात राजा दोन तेजस्वी देवतांची स्तुती करतो; तेव्हा हरि व ब्रह्मा प्रकट होऊन हेमाङ्गीचे कौतुक करतात—भोगासक्त पतीला तिने धर्ममार्गावर आणले. ते सत्यलोक व वैकुंठप्राप्तीचा वर देतात आणि या अध्यायाच्या श्रवण-पठनाची फलश्रुती सांगून उपसंहार करतात.