Adhyaya 168

महादेव पार्वतीला वार्त्रघ्नी-तीर्थाचे माहात्म्य सांगतात. तेथे स्नान केल्याने अपार पुण्य मिळते आणि तिळपिंड-श्राद्ध केल्याने कुलशुद्धी व पितृतृप्ती होते. पार्वती नदीच्या नावाची व्युत्पत्ती आणि इंद्र तेथे का आला, हे विचारते. शिव युधिष्ठिर–भीष्म यांच्या प्राचीन संवादाचा संदर्भ देऊन वृत्र–इंद्र यांचे दीर्घ युद्ध वर्णन करतात. पराभूत इंद्र शरण येऊन संगमावर शिवदर्शन घेतो; शिवाच्या भस्मातून ‘भस्मगात्र/भूतेश्वर’ लिंग प्रकट होते, ज्याच्या दर्शनाने ब्रह्महत्यादोष निवळतो. वृत्रवधानंतर ब्रह्महत्या भयाण रूप धारण करून इंद्राला पकडते. ब्रह्मा तिच्या निवासाची व्यवस्था करून पापाचे चौथाई भाग अग्नी, वनस्पती, अप्सरा आणि जल यांना देतो; पुढे मानवांच्या काही विशिष्ट दोषांमुळे ते-ते भाग परत घेतले जातात. इंद्र तीर्थावर तप करून शुद्ध होतो व स्वर्गप्राप्ती करतो; शेवटी तीर्थमहिमा पुन्हा प्रतिपादित होते.