Adhyaya 166

या अध्यायात (उत्तरखंड) पुलस्त्य ऋषी भीष्मांना वैद्यनाथापलीकडील एक परम तीर्थ सांगतात. हे ‘देव-तीर्थ’ म्हणून प्रसिद्ध असून साब्भ्रमती नदीच्या तीरावरच्या पांडुरार्या देवीच्या क्षेत्राशी संबंधित आहे; शिवही देवीला उद्देशून याचे माहात्म्य कथन करतात. युधिष्ठिराच्या राजसूय-प्रसंगाची आणि नकुलाच्या दक्षिण दिग्विजयाची स्मृती जोडून हे स्थान ‘पांडुरार्य’ म्हणून ख्यातनाम झाले असे सांगितले आहे. येथील तीर्थविधी असा—साब्भ्रमतीत स्नान करून पांडुरार्येला नमस्कार करावा आणि वर्षभर साठवलेली पूजा/उपासना अर्पण करावी. यामुळे भुक्ती व मोक्ष, अष्टसिद्धी आणि बुद्धीची विशेष वाढ प्राप्त होते. पुलस्त्य पुढे म्हणतात की येथे देहत्याग केल्यास कैलासप्राप्ती होऊन चंडेश्वराच्या गणांत स्थान मिळते; तसेच हनुमानाची समुद्रलांघन-शक्ती येथे केलेल्या तपस्येमुळेच प्राप्त झाली असेही नमूद आहे।