Adhyaya 158

महादेव सांगतात—साभ्रमती/भ्रमती नदीच्या तीरावर ‘पिचु-मंदारक’ नावाचे पवित्र तीर्थ आहे; ते रोगनाशक व अत्यंत पावन मानले जाते. त्याचे माहात्म्य अशी पुराकथा सांगते: दानवांनी देवांना पराभूत केल्यावर देव सूक्ष्मरूप धारण करून वृक्षांत लपले—शिव बिल्वात, विष्णू अश्वत्थात, इंद्र शिरीषात आणि सूर्य निम्बात—जोपर्यंत विष्णूंनी दैत्य ‘कोलाहल’ याचा नाश/दमन केला नाही. म्हणून ज्या वृक्षांत देवांनी आश्रय घेतला, ते देवस्वरूप मानून त्यांची तोड निषिद्ध आहे. सूर्याच्या त्या विश्रांतीस्थानातूनच पिचु-मंदारक तीर्थ प्रकट झाले. तेथे स्नान करून रविपूजन केल्यास इच्छित फल मिळते. अध्यायात सूर्याची बारा नावे/उपाधी जपण्याचे विधान आहे; त्याने पुण्य, धन, संतती आणि जन्मोजन्मी उन्नती प्राप्त होते. विशेषतः परम ‘निम्बार्क-तीर्था’त स्नान व त्याचे जलपान केल्याने मोक्षप्राप्ती होते असे सांगितले आहे.