Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

The Slaying of Madhu

Establishment of the Name ‘Madhusūdana’

परस्परं भिंदतोश्च प्राप्तान्प्राप्तान्शरान्शरैः । क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिच्छेद हरिरव्ययः

parasparaṃ bhiṃdatośca prāptānprāptānśarānśaraiḥ | kṣurapreṇa dhanustasya ciccheda hariravyayaḥ

ते परस्परांचे बाण बाणांनीच अडवीत युद्ध करीत होते. तेव्हा अव्यय हरिने क्षुरप्र नावाच्या तीक्ष्ण बाणाने त्याचे धनुष्य छेदून टाकले.

parasparammutually
parasparam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), क्रियाविशेषण (adverb)
bhindatoḥof the two who were splitting/striking
bhindatoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootbhid (भिद् धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), द्विवचन (dual), षष्ठी/सप्तमी?—अत्र षष्ठी द्विवचन (genitive dual) प्रयोगः (of the two who are splitting)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (च)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
prāptānarrived/coming
prāptān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprāpta (प्राप्त, √āp + pra, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural)
prāptānagain and again arriving
prāptān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprāpta (प्राप्त, √āp + pra, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
śarānarrows
śarān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśara (शर प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), बहुवचन
śaraiḥwith arrows
śaraiḥ:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootśara (शर प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन
kṣurapreṇawith a razor-pointed (arrow)
kṣurapreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkṣura + preṇa (क्षुर + प्रेण प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative; ‘razor-pointed’), पुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन
dhanuḥbow
dhanuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhanus (धनुस् प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन; पदे ‘धनुस्तस्य’ इति संधौ ‘धनुः’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), एकवचन; पुं/नपुंसक-सम्भव
cicchedacut off
ciccheda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootchid (छिद् धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
hariḥHari (Vishnu)
hariḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (हरि प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन
avyayaḥimperishable
avyayaḥ:
Kartṛviśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootavyaya (अव्यय प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (epithet)

Narratorial voice (third-person epic narration; specific dialogue speaker not identifiable from the single verse alone)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: भिंदतोश्च = भिंदतोः + च; प्राप्तान्प्राप्तान्शरान्शरैः = प्राप्तान् + प्राप्तान् + शरान् + शरैः; धनुस्तस्य = धनुः + तस्य.

H
Hari (Vishnu)

FAQs

Hari counters each incoming arrow with his own, and then uses a razor-edged arrow to cut his opponent’s bow.

It denotes a razor-like, extremely sharp arrowhead used to slice through objects—here, specifically to sever a bow.

It underscores Viṣṇu’s unchanging, indestructible nature, presenting divine supremacy even within a martial narrative.