Adhyaya 68
The Slaying of Muci
बल व नमुचीचा वध झाल्यानंतर दैत्य मुची शोक व क्रोधाने इंद्रासमोर उभा राहून दोषारोप करतो—माझा ज्येष्ठ भाऊ मारला गेला आहे. इंद्र रणधैर्याने उत्तर देतो की बाणांच्या वर्षावाने तो मुचीला पाडून टाकील; कथेत मुचीची उन्मत्त आक्रमकता मोहजन्य आत्मविनाशासारखी, जणू पतंग अग्नीत झेपावतो, अशी वर्णिली आहे. यानंतर घनघोर संग्राम होतो. मुची बाणांनी इंद्राचा सारथी मातली व ऐरावत हत्ती यांना घायाळ करतो; पण इंद्रही निर्णायक प्रतिघात करतो. शेवटी मुची लोखंडी गदा उचलून धावून येताच इंद्र क्षणार्धात वज्राने त्याला भूमीवर पाडतो. मुचीच्या मृत्यूनंतर पृथ्वी कंपित होते, देव आनंदित होतात आणि दानव पळून जातात; अशा रीतीने देव-व्यवस्था पुनः स्थिर होते व आसुरी हिंसा निवळते।
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । बलं च निहतं दृष्ट्वा नमुचिं च स्वकाग्रजम् । मुचिस्तत्राब्रवीद्वाक्यं ज्येष्ठो मे सूदितस्त्वया
व्यास म्हणाले— बल मारला गेला आहे आणि आपला अग्रज नमुचि हे पाहून, मुचि तेथे म्हणाला— ‘तू माझ्या ज्येष्ठाचा वध केला आहेस।’
Verse 2
परोक्षेणाधुना त्वां च शरैर्नेष्यामि भास्करिम् । तमब्रवीन्महातेजाः शक्रः सर्वसुरार्चितः
“आता तू सावध नसताना, माझ्या बाणांनी तुला भास्करीकडे नेईन.” असे म्हणत सर्व देवांनी पूजिलेला महातेजस्वी शक्र (इंद्र) त्याला बोलला.
Verse 3
भ्रातुस्ते धर्मपंथानमिदानीं लप्स्यसे ध्रुवम् । वह्नेरुष्णमविज्ञाय प्रमोहाच्छलभा यथा
निश्चितच आता तू आपल्या भावाने दाखविलेला धर्ममार्ग प्राप्त करशील—जसा अग्नीची उष्णता न कळता मोहाने पतंग त्यात झेपावतो.
Verse 4
सहसा प्रविशंत्यग्निं तथा मां योद्धुमिच्छसि । एवं ब्रुवाणमिन्द्रं च जघान विशिखैस्त्रिभिः
“जसा कोणी सहसा अग्नीत शिरतो, तसाच तू माझ्याशी युद्ध करू इच्छितोस.” असे म्हणत असलेल्या इंद्रावर त्याने तीन बाणांनी प्रहार केला.
Verse 5
स चिच्छेद त्रिभिर्बाणैः शक्रः परपुरंजयः । ततो जघान दशभिरिंद्रमैरावणं त्रिभिः
मग परपुरंजय शक्राने तीन बाणांनी त्याला छिन्न केले. त्यानंतर त्याने दहा बाणांनी इंद्रावर आणि तीन बाणांनी ऐरावतावर प्रहार केला.
Verse 6
सप्तभिर्मातलिं छित्वा नादैरुच्चैर्ननाद ह । शक्रं प्रति पुनर्दैत्यो भ्रामयामास संभ्रमात्
मातलीला सात वेळा छेदून तो प्रचंड नादांनी गर्जला. मग संभ्रमाच्या उन्मादात तो दैत्य पुन्हा शक्र (इंद्र) कडे वळून झुंज देऊ लागला.
Verse 7
आयसीं तां गदां कोपान्महाबलपराक्रमः । ततस्तु लाघवाच्छक्रो जघान कुलिशेन हि
क्रोधाने त्या महाबलवान पराक्रमीने लोखंडी गदा उचलली. तेव्हा शक्र (इंद्र) लाघवाने वज्रानेच त्याला प्रहार केला.
Verse 8
भिदुरस्यावपातेन गतासुर्निपपात ह । दनुजस्य प्रपातेन संचचाल वसुंधरा
भिदुराच्या प्रहाराने तो असुर प्राणहीन होऊन जमिनीवर कोसळला. त्या दनुजाच्या पडण्याने वसुंधराही थरथरली.
Verse 9
देवाः प्रचक्रुर्नृत्यानि दानवा विप्रदुद्रुवुः
देवांनी नृत्य सुरू केले, आणि दानव घाबरून पळून गेले.
Verse 68
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे मुचिवधोनामाष्टषष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या प्रथम सृष्टिखंडातील ‘मुचिवध’ नावाचा अडुसष्टावा अध्याय समाप्त झाला.