Adhyaya 64
The Hymn to Gaṇapati (Gaṇa-aṣṭaka) and Its Merit
या अध्यायात व्यास पवित्र व सिद्धिदायक गणपती-स्तोत्राचा शुभप्रवर्तन-घोष करतात. पुढे ‘नमः’ इत्यादी वंदनांनी एकदंत, महाकाय, सुवर्णप्रभ, सर्प-यज्ञोपवीतधारी, चंद्रशेखर, विघ्नेश्वर आणि गणांचा रणतत्पर नायक अशा श्रीगणेशाच्या स्वरूपाचे व महिमेचे वर्णन येते; ज्याची देवगणांसह सिद्ध-गंधर्व-यक्षादी सर्वजण सर्वत्र पूजा करतात। यानंतर फलश्रुती—जो भक्तिभावाने याचे पठण करतो किंवा श्रवण करतो, त्याला सिद्धी प्राप्त होतात, रुद्रलोकी मान मिळतो, राजासारखी प्रतिष्ठा व त्रैलोक्यात प्रभाव प्राप्त होतो, तसेच सात जन्मांपर्यंत दारिद्र्यापासून संरक्षण होते। शेवटी ‘गणपती-स्तोत्र (गणाष्टक)’ असे नामनिर्देशन करून अध्याय समाप्त होतो।
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि स्तोत्रं गणाधिपस्य च । सर्वसिद्धिकरं पूतं सर्वाभीष्टफलप्रदं
व्यास म्हणाले—मी पुन्हा गणाधिप (गणेश) यांचे एक अन्य स्तोत्र सांगतो; ते पवित्र, सर्व सिद्धी देणारे आणि सर्व अभिष्ट फळ प्रदान करणारे आहे.
Verse 2
एकदंतं महाकायं तप्तकांचनसन्निभम् । लंबोदरं विशालाक्षं वंदेहं गणनायकं
मी गणनायक (गणेश) यांना वंदन करतो—एकदंत, महाकाय, तप्त सुवर्णासारखे तेजस्वी; लंबोदर व विशाल नेत्रांचे.
Verse 3
मुंजकृष्णाजिनधरं नागयज्ञोपवीतकम् । बालेंदुकलिकामौलिं वंदेहं गणनायकं
मुंजमेखला व कृष्णाजिन धारण करणारा, नागयज्ञोपवीत धारण करणारा, बालचंद्रकलिकेने शोभित मस्तक असलेल्या गणनायकास मी वंदन करतो।
Verse 4
सर्वविघ्नहरं देवं सर्वविघ्नविवर्जितम् । मूषकोत्तममारुह्य देवासुरमहाहवे
जो देव सर्व विघ्नांचे हरण करतो व स्वतः सर्वविघ्नविवर्जित आहे—तो उत्तम मूषकावर आरूढ होऊन देव-आसुरांच्या महायुद्धात प्रकट झाला।
Verse 5
योद्धुकामं महाबाहुं वंदेहं गणनायकम् । अंबिकाहृदयानंदं मातृकापरिवेष्टितम्
युद्धास उत्सुक, महाबाहु, अंबिकेच्या हृदयाचा आनंद, आणि मातृकांनी परिवेष्टित अशा गणनायकास मी वंदन करतो।
Verse 6
भक्तिप्रियं मदोन्मत्तं वंदेहं गणनायकम् । चित्ररत्नविचित्रांगं चित्रमालाविभूषणम्
भक्तांना प्रिय, आनंदाने उन्मत्त, विविध चित्ररत्नांनी शोभित देह असलेला, आणि सुंदर माळेने विभूषित गणनायकास मी वंदन करतो।
Verse 7
कामरूपधरं देवं वंदेहं गणनायकम् । गजवक्त्रं सुरश्रेष्ठं चारुकर्णविभूषितम्
इच्छेनुसार रूप धारण करणारा देव, गजवक्त्र, सुरश्रेष्ठ, आणि सुंदर कर्णांनी विभूषित गणनायकास मी वंदन करतो।
Verse 8
पाशांकुशधरं देवं वंदेहं गणनायकम् । यक्षकिन्नरगंधर्वैः सिद्धविद्याधरैस्सदा
पाश व अंकुश धारण करणाऱ्या त्या देव गणनायकास मी वंदन करतो; यक्ष, किन्नर, गंधर्व, सिद्ध व विद्याधर त्यांची सदा उपासना करतात।
Verse 9
स्तूयमानं महादेहं वंदेहं गणनायकम् । गणाष्टकमिदं पुण्यं भक्तितो यः पठेन्नरः
सर्वांनी स्तुत केलेल्या महादेव—गणनायकास मी वंदन करतो. हे पुण्यदायक ‘गणाष्टक’; जो मनुष्य भक्तिभावाने पठण करतो…
Verse 10
सर्वसिद्धिमवाप्नोति रुद्रलोके महीयते । न निःस्वतां तथाभ्येति सप्तजन्मसु मानवः
तो सर्व सिद्धी प्राप्त करतो आणि रुद्रलोकी सन्मानित होतो; तसेच तो मनुष्य सात जन्मांपर्यंत दारिद्र्याला प्राप्त होत नाही।
Verse 11
य इदं पठते नित्यं महाराजो भवेन्नरः । वश्यं करोति त्रैलोक्यं पठनाच्छ्रवणादपि । स्तोत्रं परं महापुण्यं गणपस्य महात्मनः
जो हे नित्य पठण करतो तो मनुष्यांमध्ये महाराज होतो; पठणाने—अगदी श्रवणानेही—त्रैलोक्य वश करतो. हे महात्मा गणपाचे परम, महापुण्य स्तोत्र आहे।
Verse 64
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे गणपतिस्तोत्रं नाम । चतुष्षष्टितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या प्रथम सृष्टिखंडात ‘गणपतिस्तोत्र’ नामक चौसष्टावा अध्याय समाप्त झाला।