Adhyaya 9

अध्यायाच्या आरंभी जैमिनी व्यासांना गंगेचे परम माहात्म्य सांगण्याची विनंती करतो. पुढे स्तुतीरूप वर्णन येते—गंगातटाकडे चालत जाणे, तिच्या लाटांचा नाद ऐकणे, गंगाजलाचे आस्वादन करणे आणि गंगामृत्तिकेचा टिळा धारण करणे—यामुळे इंद्रिये व अवयव ‘सफल’ होतात असे प्रतिपादन केले आहे. यानंतर तीर्थयात्रेची शिस्त सांगितली आहे—तप, संयम, सत्यवचन, वादविवाद टाळणे, भोगासक्तीचा त्याग आणि गंगानामाचा अखंड जप. गंगेजवळ जाऊन नमस्कार, स्पर्श, स्नान, मृत्तिका-संग्रह, टिळकविधी, तर्पण-श्राद्ध, गंगा व विष्णुपूजन आणि रात्रजागरण यांचा क्रमही दिला आहे. उत्तरार्धात कर्मफलाचा दृष्टांत—राजा सत्यधर्म व राणी विजयाने शरण आलेल्या हरिणावर हिंसा केल्याने नरकभोग करून पशुयोनीत (बेडूक-दांपत्य) जन्म घेतला. गंगातीर्थयात्रेच्या मार्गावर कालसर्पाशी भेट होऊन मार्गात देहान्त झाल्यावर गंगाप्रसादाने त्यांना उन्नती, स्वर्गारोहण व अखेरीस मोक्ष प्राप्त होतो; येथे अहिंसेचे महत्त्व आणि गंगेची तारकशक्ती स्पष्ट होते।