Adhyaya 3

जैमिनी व्यासांना क्रिया-योगाचा सारार्थ विचारतात व सांगतात की मनुष्यजन्म दुर्मिळ आहे; म्हणून मोक्षासाठी त्वरित साधना आवश्यक आहे. व्यास क्रिया-योगाची अंगे स्पष्ट करतात—गंगेचा आदर व पूजन, धर्मानुसार श्री/समृद्धी, विष्णू-उपासना, दान, ब्राह्मण-भक्ती, एकादशी-व्रत, धात्री (आवळा) व तुळशीची भक्ती, आणि अतिथी-सत्कार। यानंतर गंगेचे तारक माहात्म्य विशेषतः गंगाद्वार, प्रयाग आणि समुद्र-संगम येथे वर्णिले जाते; ‘गंगा’ हे नाव उच्चारले तरी पापक्षय होतो असे प्रतिपादन आहे। कथानकात राजा मनोभद्र एका गिधाडाकडून त्याच्या पूर्वजन्मांची कर्मकथा ऐकतो—यमराज व चित्रगुप्ताच्या सभेत कर्मनिर्णय, ब्राह्मणांबद्दल कंजूषपणा व माता-पित्याचा अवमान यांचे भयंकर परिणाम, तसेच गंगेत अपघाती मृत्यूनेही विलक्षण मुक्ती मिळण्याचा प्रसंग। शेवटी फलश्रुती—श्रद्धेने वाचन-श्रवण केल्यास शीघ्र पापनाश होतो।