Adhyaya 21

व्यास जैमिनींना सांगतात—या अध्यायात हरिशर्मा ब्रह्मदेवांना विचारतो की दानाचे योग्य पात्र कोण. ब्रह्मा ब्राह्मणांना ‘प्रत्यक्ष देव’ मानून श्रद्धा व आदरपूर्वक दान करण्याची स्थापना करतात. ब्राह्मण-सत्काराचे सामाजिक व आध्यात्मिक महत्त्व सांगितले जाते आणि कोणत्या प्रसंगी नमस्कार करणे अयोग्य ठरते, अशी मर्यादाही स्पष्ट केली जाते. यानंतर अन्न व जलदानाचे सर्वोच्च माहात्म्य प्रतिपादित होते. अंतर्कथेत ब्राह्मणाच्या चरणोदकाच्या संस्पर्शाने घोर पापही शुद्ध होते असे सांगितले आहे; पतित पूर्वराजा शंख नरकभोगानंतर त्या पुण्यप्रभावाने मुक्ती पावतो. दुसऱ्या उपदेशात परलोकातील भूक ही कंजूषपणा व पितृतर्पण-उपेक्षेमुळे येते असे सांगून, पुत्रांनी पितरांसाठी अन्न-जलदान करावे असा स्वप्नोपदेशही दिला आहे. शेवटी निष्कर्ष—अन्न-जलदानासारखे दान नाही; वेळेचे कठोर बंधन किंवा पात्राची कडक परीक्षा नसली तरी त्याचे फळ मिळते।