Adhyaya 12

या अध्यायात फाल्गुनमासातील वैष्णव-उपासनेचे विधान सांगितले आहे. दररोज श्रीकृष्णाची भक्तीने पूजा, घृताभिषेक, तसेच मिष्टान्न, साखर, फळे इत्यादी नैवेद्य केल्याने विष्णुलोकप्राप्ती, दीर्घ स्वर्गसुख आणि अखेरीस मोक्ष—अशी फळश्रुती वर्णिली आहे। पुढे चैत्र व वैशाख मासातील नियम—मध्वभिषेक, पुष्पार्चन, आहारसंयम, स्नानविधी, दान व जलदान—हे अक्षय पुण्य देणारे म्हणून सांगितले आहेत। अध्यायाचा मुख्य सिद्धांत असा की अश्वत्थ (पिंपळ) हा स्वयं भगवान विष्णूचा साक्षात् स्वरूप आहे। त्याचे पूजन व संरक्षण परम पुण्यकारक; आणि तोडणे किंवा तोडू देणे अत्यंत घोर पापकारक असे ठामपणे प्रतिपादिले आहे। त्रेतायुगातील कथेत ब्राह्मण भक्त धनंजयाने अश्वत्थावर प्रहार केल्यावर त्या वृक्षातूनच भगवान प्रकट होतात, अज्ञान क्षमा करतात, वर देतात आणि अश्वत्थपूजेला क्रियायोगाचा मार्ग म्हणून प्रतिष्ठा देऊन कल्याण व मोक्षप्रद ठरवतात।