Adhyaya 68

Verse 1

ययातिरुवाच । अधर्मस्य फलं सूत श्रुतं सर्वं मया विभो । धर्मस्यापि फलं ब्रूहि श्रोतुं कौतूहलं मम

ययाती म्हणाला—हे सूत, हे विभो, अधर्माचे फळ मी सर्व ऐकले. आता धर्माचे फळही सांग; ते ऐकण्याची मला उत्सुकता आहे.

Verse 2

मातलिरुवाच । अथ पापैरिमे यांति यमलोकं चतुर्विधाः । संत्रासजननं घोरं विवशाः सर्वदेहिनः

मातली म्हणाला—मग पापांच्या प्रेरणेने हे चार प्रकारचे जीव यमलोकास जातात—भय उत्पन्न करणाऱ्या त्या घोर स्थानी; सर्व देही विवश होऊन नेले जातात.

Verse 3

गर्भस्थैर्जायमानैश्च बालैस्तरुणमध्यमैः । पुंस्त्रीनपुंसकैर्वृद्धैर्यातव्यं जंतुभिस्ततः

म्हणून तेथे सर्व जीवांना जावेच लागते—गर्भस्थ, जन्म घेणारे, बालक, तरुण व मध्यमवयीन; पुरुष, स्त्री, नपुंसक आणि वृद्ध—सर्वांनाच.

Verse 4

शुभाशुभफलं तत्र देहिनां प्रविचार्यते । चित्रगुप्तादिभिः सर्वैर्मध्यस्थैः सर्वदर्शिभिः

तेथे देहधारी जीवांच्या शुभ-अशुभ कर्मांचे फळ, सर्वदर्शी व मध्यस्थ अशा चित्रगुप्तादि सर्वांकडून नीट विचारले जाते।

Verse 5

न तेत्र प्राणिनः संति ये न यांति यमक्षयम् । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यं तद्विचारितम्

तेथे असा एकही प्राणी नाही जो यमाच्या धामास जात नाही; केलेले कर्म निश्चयाने भोगावेच लागते—हा ठरलेला निर्णय आहे।

Verse 6

ये तत्र शुभकर्माणः सौम्यचित्तादयान्विताः । ते नरा यांति सौम्येन पथा यमनिकेतनम्

जेथे शुभ कर्म करणारे आणि सौम्य चित्त व दयायुक्त असतात, ते नर सौम्य मार्गाने यमनिकेतनास जातात।

Verse 7

यः प्रदद्याच्च विप्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स विमानेन महता सुखं याति यमालयम्

जो विप्रांना उपानत किंवा काष्ठपादुका दान देतो, तो महान विमानाने सुखाने यमालयास जातो।

Verse 8

छत्रदानेन गच्छंति पथा साभ्रेण देहिनः । दिव्यवस्त्रपरीधाना यांति वस्त्रप्रदायिनः

छत्रदानाने देहधारी जण जणू मेघछायेने आच्छादित अशा मार्गाने जातात; आणि वस्त्रदान करणारे दिव्य वस्त्रे परिधान करून पुढे जातात।

Verse 9

शिबिकायाः प्रदानेन विमानेन सुखं व्रजेत् । सुखासनप्रदानेन सुखं यांति यमालयम्

शिबिका (पालखी) दान केल्याने मनुष्य विमानात आरूढ होऊन सुखाने जातो; आणि सुखासन दान केल्याने तो आरामाने यमालयास प्राप्त होतो।

Verse 10

आरामकर्ता छायासु शीतलासु सुखं व्रजेत् । यांति पुष्पकयानेन पुष्पारामप्रदायिनः

जो आराम (उद्यान) निर्माण करतो तो शीतल छायेत सुखाने वास करतो; आणि जो पुष्पाराम दान करतो तो पुष्पक विमानाने गमन करतो।

Verse 11

देवायतनकर्ता च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमंडपानां च क्रीडन्याति गृहोत्तमैः

जो देवालय, यतींचा आश्रम आणि अनाथांसाठी मंडप/धर्मशाळा उभारतो—तो सर्वोत्तम लोकांना प्राप्त होतो।

Verse 12

देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकः

जो देव, पवित्र अग्नी, गुरु, ब्राह्मण तसेच माता-पित्यांची पूजा करतो—तो महान पुण्याचा भागी होतो।

Verse 13

विप्रेषु दीनेषु गुणान्वितेषु यच्छ्रद्धया स्वल्पमपि प्रदत्तम् । तत्सर्वकामान्समुपैति लोके श्राद्धे च दानं प्रवदंति संतः

गुणयुक्त व दीन ब्राह्मणांना श्रद्धेने दिलेले अल्प दानही या लोकी सर्व इच्छा पूर्ण करते; म्हणून संतजन श्राद्धकर्मात विशेषतः दानाची प्रशंसा करतात।

Verse 14

श्रद्धादानेन विज्ञेयमपि वालाग्रमात्रकम् । यत्पात्रादि चतुष्टयं श्रद्धा तेषु सदा मम

श्रद्धेने केलेल्या दानामुळे केसाच्या टोकाएवढे सूक्ष्मही अर्थपूर्ण ठरते. पात्र इत्यादी चारही घटक जसे असोत, त्यांत माझी नित्य अपेक्षा श्रद्धाच आहे.

Verse 15

श्रद्धीयते सदा तस्माच्छ्रद्धायास्तत्फलं भवेत् । गुणान्वितेषु दीनेषु यच्छत्यावसथान्यपि

म्हणून नेहमी श्रद्धेने आचरण करावे; कारण श्रद्धेचे तदनुरूप फळ मिळते. गुणयुक्त दीनांना निवास-आश्रय इत्यादी दिले तरी तेच फळ प्राप्त होते.

Verse 16

स प्रयाति सर्वकामं स्थानं पैतामहं नृप । श्रद्धयायेन विप्राय दत्तं काकिणिमात्रकम्

हे नृपा! जो श्रद्धेने ब्राह्मणाला काकिणीमात्र (अतिशय लहान नाणे) देतो, तो सर्वकाम-प्रद पितामह ब्रह्म्याचे लोक प्राप्त करतो.

Verse 17

सस्याद्दिव्यतिथिर्भूप देवानां कीर्तिवर्धनः । तस्माच्छ्रद्धान्वितैर्देयं तत्फलं भवति ध्रुवम्

हे भूपा! धान्यदान हे दिव्य अतिथिसेवेप्रमाणे होऊन देवांची कीर्ती वाढवते. म्हणून श्रद्धायुक्त होऊनच द्यावे; त्याचे फळ निश्चयाने मिळते.

Verse 68

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रेऽष्टषष्टितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्री पद्मपुराणातील भूमिखंडात वेनोपाख्यानांतर्गत पितृतिर्थवर्णन व राजा ययातीच्या चरित्रातील अडुसष्टावा अध्याय समाप्त झाला.