Adhyaya 104

Verse 1

कुंजल उवाच । गते तस्मिन्महाभागे दत्तात्रेये महामुनौ । आजगाम महाराज आयुश्च स्वपुरं प्रति

कुंजल म्हणाला—तो परम भाग्यवान महामुनी दत्तात्रेय निघून गेल्यावर महाराज आयु आपल्या नगराकडे परत आला.

Verse 2

इंदुमत्या गृहं हृष्टः प्रविवेश श्रियान्वितम् । सर्वकामसमृद्धार्थमिंद्रस्य सदनोपमम्

हर्षित होऊन तो इंदुमतीच्या गृहात प्रविष्ट झाला—श्रीसमृद्ध, सर्व कामनांनी परिपूर्ण, आणि इंद्राच्या सदनासारखे भासणारे.

Verse 3

राज्यं चक्रे स मेधावी यथा स्वर्गे पुरंदरः । स्वर्भानुसुतया सार्द्धमिंदुमत्या द्विजोत्तम

हे द्विजोत्तमा! तो मेधावी पुरुष स्वर्भानूच्या कन्या इंदुमतीसह जसा स्वर्गात पुरंदर (इंद्र) राज्य करतो, तसा राज्य स्थापून राज्य करू लागला।

Verse 4

सा च इंदुमती राज्ञी गर्भमाप फलाशनात् । दत्तात्रेयस्य वचनाद्दिव्यतेजः समन्वितम्

आणि राणी इंदुमतीने फलाचे भक्षण केल्याने गर्भ धारण केला; दत्तात्रेयांच्या वचनप्रभावाने तो गर्भ दिव्य तेजाने युक्त झाला।

Verse 5

इंदुमत्या महाभाग स्वप्नं दृष्टमनुत्तमम् । रात्रौ दिवान्वितं तात बहुमंगलदायकम्

हे महाभाग! इंदुमतीने एक अनुपम स्वप्न पाहिला—रात्री, पण दिव्य प्रकाशाने युक्त, हे तात—जो अनेक मंगल देणारा आहे।

Verse 6

गृहांतरे विशंतं च पुरुषं सूर्यसन्निभम् । मुक्तामालान्वितं विप्रं श्वेतवस्त्रेणशोभितम्

आणि (तिने) घराच्या अंतर्भागात प्रवेश करणारा सूर्यसमान तेजस्वी पुरुष पाहिला—मुक्तामाळेने अलंकृत, श्वेत वस्त्रांनी शोभणारा एक विप्र।

Verse 7

श्वेतपुष्पकृतामाला तस्य कंठे विराजते । सर्वाभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः

श्वेत पुष्पांची केलेली माळ त्याच्या कंठी शोभत होती; सर्व आभरणांच्या शोभेने त्याचे अंग दीप्त होते, आणि तो दिव्य सुगंधी अनुलेपनाने लिप्त होता।

Verse 8

चतुर्भुजः शंखपाणिर्गदाचक्रासिधारकः । छत्रेण ध्रियमाणेन चंद्रबिंबानुकारिणा

तो चतुर्भुज होते, हातात शंख धारण करून गदा, चक्र व खड्ग धारण केलेले. त्यांच्या मस्तकी धरलेले छत्र चंद्रबिंबासारखे भासत होते.

Verse 9

शोभमानो महातेजा दिव्याभरणभूषितः । हारकंकणकेयूर नूपुराभ्यां विराजितः

तो महातेजस्वी व अत्यंत शोभायमान होते, दिव्य आभूषणांनी विभूषित. हार, कंकण, केयूर आणि नूपुरांनी ते झळकत होते.

Verse 10

चंद्रबिंबानुकाराभ्यां कुंडलाभ्यां विराजितः । एवंविधो महाप्राज्ञो नरः कश्चित्समागतः

चंद्रबिंबासारख्या दोन कुंडलांनी तो शोभत होता. अशा स्वरूपाचा व महाप्राज्ञ असा एक पुरुष तेथे येऊन पोहोचला.

Verse 11

इंदुमतीं समाहूय स्नापिता पयसा तदा । शंखेन क्षीरपूर्णेन शशिवर्णेन भामिनी

तेव्हा इंदुमतीला बोलावून त्या भामिनीला दुधाने स्नान घालण्यात आले. चंद्रासारख्या शुभ्र दुधाने भरलेल्या शंखाने तिचा अभिषेक झाला.

Verse 12

रत्नकांचनबद्धेन संपूर्णेन पुनः पुनः । श्वेतं नागं सुरूपं च सहस्रशिरसं वरम्

रत्न व कांचनाने बांधलेल्या पूर्ण अलंकारांनी पुन्हा पुन्हा (त्यास) संपूर्ण अलंकृत केले—त्या शुभ्र, सुरूप, सहस्रशीर्ष श्रेष्ठ नागाचा सत्कार झाला.

Verse 13

महामणियुतं दीप्तं धामज्वालासमाकुलम् । क्षिप्तं तेन मुखप्रांते दत्तं मुक्ताफलं पुनः

महामण्यांनी अलंकृत, दीप्तिमान व तेजाच्या ज्वाळांनी भरलेले ते त्याने मुखाच्या काठाकडे क्षिप्त केले; आणि पुन्हा मुक्ताफळ (मोती-फल) प्रदान केले.

Verse 14

कंठे तस्याः स देवेश इंदुमत्या महायशाः । पद्मं हस्ते ततो दत्वा स्वस्थानं प्रति जग्मिवान्

त्यानंतर देवांचा अधिपती, महायशस्वी प्रभूने ते इंदुमतीच्या कंठी ठेवले; मग तिच्या हाती कमळ देऊन तो आपल्या धामाकडे निघून गेला.

Verse 15

एवंविधं महास्वप्नं तया दृष्टं सुतोत्तमम् । समाचष्ट महाभागा आयुं भूमिपतीश्वरम्

असा महान स्वप्न पाहून त्या महाभाग्यवतीने आपल्या उत्तम पुत्रास—पृथ्वीपतीश्वर आयुला—सर्व विस्ताराने सांगितले.

Verse 16

समाकर्ण्य महाराजश्चिंतयामास वै पुनः । समाहूय गुरुं पश्चात्कथितं स्वप्नमुत्तमम्

हे ऐकून महाराजांनी पुन्हा विचार केला; नंतर गुरूंना बोलावून तो उत्तम स्वप्न सांगितला.

Verse 17

शौनकं सुमहाभागं सर्वज्ञं ज्ञानिनां वरम् । राजोवाच । अद्य रात्रौ महाभाग मम पत्न्या द्विजोत्तम

सुमहाभाग, सर्वज्ञ व ज्ञानिनांवर शौनकांना राजा म्हणाला—“हे महाभाग, हे द्विजोत्तम! आज रात्री माझ्या पत्नीने…”

Verse 18

विप्रो गेहं विशन्दृष्टः किमिदं स्वप्नकारणम् । शौनक उवाच । वरो दत्तस्तु ते पूर्वं दत्तात्रेयेण धीमता

विप्राचे घर असे विचित्र अवस्थेत पाहून तो विस्मित झाला—“हे स्वप्नासारखे दृश्य कशामुळे?” शौनक म्हणाले—“पूर्वी बुद्धिमान दत्तात्रेयांनी तुला वरदान दिले होते।”

Verse 19

आदिष्टं च फलं राज्ञां सुगुणं सुतहेतवे । तत्फलं किं कृतं राजन्कस्मै त्वया निवेदितम्

राजांना सुयोग्य पुत्रप्राप्तीसाठी जे उत्तम फळ सांगितले होते, हे राजन्, त्या फळाचे तू काय केलेस? ते कोणाला अर्पण केलेस?

Verse 20

सुभार्यायै मया दत्तमिति राज्ञोदितं वचः । श्रुत्वोवाच महाप्राज्ञः शौनको द्विजसत्तमः

राजाचे—“मी ते फळ माझ्या सुभार्येला दिले”—हे वचन ऐकून महाप्राज्ञ, द्विजश्रेष्ठ शौनक म्हणाले।

Verse 21

दत्तात्रेयप्रसादेन तव गेहे सुतोत्तमः । वैष्णवांशेन संयुक्तो भविष्यति न संशयः

दत्तात्रेयांच्या कृपेने तुझ्या घरी उत्तम पुत्र होईल; तो वैष्णव अंशाने युक्त असेल—यात संशय नाही.

Verse 22

स्वप्नस्य कारणं राजन्नेतत्ते कथितं मया । इंद्रोपेंद्र समः पुत्रो दिव्यवीर्यो भविष्यति

हे राजन्, स्वप्नाचे कारण मी तुला सांगितले. तुझा पुत्र इंद्र-उपेन्द्रासमान, दिव्य पराक्रमवान होईल.

Verse 23

पुत्रस्ते सर्वधर्मात्मा सोमवंशस्य वर्द्धनः । धनुर्वेदे च वेदे च सगुणोसौ भविष्यति

तुझा पुत्र सर्वथा धर्मात्मा असेल, सोमवंशाचा वर्धक व विस्तारक; आणि धनुर्वेद व वेद—दोन्हींत गुणसंपन्न व निपुण होईल।

Verse 24

एवमुक्त्वा स राजानं शौनको गतवान्गृहम् । हर्षेण महताविष्टो राजाभूत्प्रियया सह

असे बोलून शौनक राजाला सांगून आपल्या घरी निघून गेले. राजा देखील प्रियेच्या संगतीने महान हर्षाने परिपूर्ण झाला।

Verse 104

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुरधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीपद्मपुराणातील भूमिखंडात, वेनोपाख्यान, गुरुतीर्थ-माहात्म्य व च्यवनचरित्र यांतील एकशे चौथा अध्याय समाप्त झाला।