Shloka 22
Adhyāya 61: Saṃmohana-astra and the Kuru Withdrawal (संमोहनास्त्रं तथा कुरुनिवृत्तिः)
Devanagari script
जयत: कौरवीं सेनामेकस्य मम धन्विन: । शतं मार्गा भविष्यन्ति पावकस्येव कानने,'जैसे वनमें लगे हुए दावानलको आगे बढ़नेके लिये सैकड़ों मार्ग सुलभ होते हैं, उसी प्रकार कौरवसेनापर विजय पानेवाले मुझ एकमात्र धनुर्धर वीरके लिये इसमें सैकड़ों मार्ग प्रकट हो जायँगे
Translation
कौरवसेनेवर विजय मिळविणाऱ्या माझ्या एकट्या धनुर्धरासाठी शेकडो मार्ग उघडतील— जसे वनात दावानल पुढे जाण्यासाठी शेकडो वाटा मिळतात।
Word by Word
जयतःof (me) conquering / victorious
जयतः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootजयत्
FormMasculine, Genitive, Singular
कौरवींKaurava (belonging to the Kauravas)
कौरवीं:
Karma
TypeAdjective
Rootकौरवी
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
एकस्यof one / of the single
एकस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Genitive, Singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
धन्विनःof the archer
धन्विनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootधन्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
शतम्a hundred
शतम्:
Karta
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Nominative, Singular
मार्गाःpaths / ways
मार्गाः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Nominative, Plural
भविष्यन्तिwill be / will arise
भविष्यन्ति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural
पावकस्यof fire
पावकस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Genitive, Singular
इवlike / as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
काननेin a forest
कानने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकानन
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes