Shloka 53

Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas

Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode

Devanagari script

प्रदक्षिणमुपावृत्य मण्डलं सव्यमेव च । अश्वविद्यामें प्रवीण विराटपुत्रने पहले कौरवसेनाके समीप जाकर उन वायुके समान वेगशाली घोड़ोंको पुनः लौटाया और दाँयीं ओरसे घुमाकर बाँयीं ओर बढ़ा दिया

Transliteration

pradakṣiṇam upāvṛtya maṇḍalaṃ savyam eva ca |

Translation

उजवीकडे वळून आणि पुन्हा डावीकडेही मंडल रचून, अश्वविद्येत प्रवीण विराटपुत्राने प्रथम कौरवसेनेजवळ जाऊन त्या वाऱ्यासारख्या वेगवान घोड्यांना पुन्हा परत आणले; मग उजवीकडून वळवून डावीकडे पुढे नेले.

Word by Word

• प्रदक्षिणम्: clockwise; to the right
• प्रदक्षिणम्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: प्रदक्षिण

• उपावृत्य: having turned/returned
• उपावृत्य: Karta
• Type: Verb
• Root: उप-आ-वृत्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage)

• मण्डलम्: circle; circuit
• मण्डलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मण्डल
• Form: neuter, accusative, singular

• सव्यम्: left (side)
• सव्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सव्य
• Form: neuter, accusative, singular

• एव: indeed; just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Virāṭa-putra (prince of Virāṭa)
• Kaurava army
• horses (wind-swift steeds)