Shloka 4
अर्जुन-कर्ण-सङ्ग्रामः
Arjuna–Karna Engagement in the Cattle-Raid Aftermath
आनुकूल्येन कार्याणामन्तरं संविधीयते । भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिता:,देश और कालकी अनुकूलता होनेसे ही कार्योका फल सिद्ध होता है। विद्वान् पुरुष रथ बनानेवाले (सूत) की बातपर ही सारा भार डालकर स्वयं देश-कालका विचार किये बिना युद्ध आदिका निश्चय नहीं करते-
ānukūlyena kāryāṇām antaraṃ saṃvidhīyate | bhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ |
कृपाचार्य म्हणाले—अनुकूल परिस्थितीमुळेच कार्यांचे खरे फल सिद्ध होते. पंडित पुरुष युद्धादि ठरविताना सर्व भार केवळ सारथ्याच्या सल्ल्यावर टाकत नाहीत; ते स्वतः काळ व भूमीचा विचार करून निर्णय घेतात।
कृप उवाच
Educational Q&A
Sound action depends on suitability of circumstances (especially place and time). Wise leaders do not outsource responsibility to a subordinate’s opinion; they personally assess conditions before deciding, particularly in grave matters like war.
Kṛpa is offering counsel, stressing strategic and ethical prudence: decisions—implicitly about conflict—must be grounded in a careful evaluation of context rather than made rashly or by placing full responsibility on a chariot-expert’s advice.