Shloka 10
Kīcaka-vadha-pratisaṃjñā: Rumor in Matsya and the Kaurava Scouts’ Report (कीचकवध-प्रतिसंज्ञा)
Devanagari script
न हि त्वामुत्सहे वक्तुं स्वयं गन्धर्वरक्षिताम् | स्त्रियास्त्वदोषस्तां वक्तुमतस्त्वां प्रब्रवीम्पहम्
Transliteration
na hi tvām utsahe vaktuṁ svayaṁ gandharvarakṣitām | striyās tv adoṣas tāṁ vaktum atas tvāṁ prabravīmy aham |
Translation
वैशंपायन म्हणाले—“तू गंधर्वांच्या संरक्षणाखाली आहेस; म्हणून मी पुरुष असून तुला थेट संबोधण्याचे धाडस करीत नाही. पण स्त्रीच्या मुखाने अशी गोष्ट सांगण्यात दोष नाही; म्हणून माझ्या पत्नीच्या द्वारे मी हा संदेश तुला सांगत आहे.”
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, Accusative, Singular
उत्सहेI am able/dare
उत्सहे:
Karta
TypeVerb
Rootउत्सह्
FormPresent (Lat), First, Singular, Atmanepada
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormInfinitive (Tumun)
स्वयम्oneself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
गन्धर्वby Gandharvas
गन्धर्व:
Karana
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Instrumental (as first member in compound), Plural (sense)
रक्षिताम्protected/guarded
रक्षिताम्:
TypeAdjective
Rootरक्ष्
FormPast passive participle (kta), Feminine, Accusative, Singular
स्त्रियाःof a woman
स्त्रियाः:
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Genitive, Singular
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अदोषःno fault/harmless
अदोषः:
Karta
TypeNoun
Rootअदोष
FormMasculine, Nominative, Singular
ताम्that (speech/thing)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
वक्तुम्to say
वक्तुम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormInfinitive (Tumun)
अतःtherefore
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, Accusative, Singular
प्रब्रवीमिI speak/tell
प्रब्रवीमि:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaG
GandharvasW
wife (speaker’s wife; unnamed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes