Shloka 2
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
लोमशजी कहते हैं--राजन्! इल्वलने महर्षिसहित उन राजाओंको आता जान मन्त्रियोंके साथ अपने राज्यकी सीमापर उपस्थित होकर उन सबका पूजन किया ।। तेषां ततो<सुरश्रेष्ठस्त्वातिथ्यमकरोत् तदा । सुसंस्कृतेन कौरव्य भ्रात्रा वातापिना यदा,कुरुनन्दन! उस समय असुरश्रेष्ठ इल्वलने अपने भाई वातापिका मांस राँधकर उसके द्वारा उन सबका आतिथ्य किया
lomaśa uvāca—rājan! ilvalena maharṣi-sahitaṃ tān rājñaḥ āyānto jñātvā mantribhiḥ saha sva-rājya-sīmni upasthāya teṣāṃ sarveṣāṃ pūjanaṃ kṛtam. teṣāṃ tataḥ asura-śreṣṭhaḥ tv ātithyam akarot tadā, su-saṃskṛtena kauravya bhrātrā vātāpinā yadā.
लोमश म्हणाले—राजन्! महर्षींसह त्या राजांचे आगमन कळताच इल्वल मंत्र्यांसह राज्यसीमेवर उभा राहून सर्वांचा यथोचित पूजन-सत्कार करू लागला. नंतर, हे कौरव! त्या वेळी असुरश्रेष्ठ इल्वलने आतिथ्य केले—आपला भाऊ वातापि उत्तम रीतीने शिजवून (मांसरूपाने) त्यांना वाढला.
लोगमश उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts true ātithya-dharma (righteous hospitality) with its counterfeit: outward honor can hide harmful intent. Ethical conduct is judged not merely by ritual forms of welcome but by inner motive and non-violence toward guests.
Ilvala learns that kings accompanied by sages are arriving. He goes to the frontier with ministers, honors them, and then offers hospitality by serving a dish made from his brother Vātāpi—setting up a deceitful and dangerous trap under the guise of welcoming guests.