Shloka 18
धृतराष्ट्र–संजय संवादः
Dhṛtarāṣṭra and Sañjaya on Arjuna’s Indraloka report and the political consequences
उपातिष्ठत तद् वेश्म निर्मल सुमनोहरम् । सशड्कितमना राजन प्रत्युदूगच्छत तां निशि,नरश्रेष्ठ जनमेजय! महलके द्वारपर पहुँचकर वह ठहर गयी। उस समय द्वारपालोंने अर्जुनको उसके आगमनकी सूचना दी। तब सुन्दर नेत्रोंवाली उर्वशी रात्रिमें अर्जुनके अत्यन्त मनोहर तथा उज्ज्वल भवनमें उपस्थित हुई। राजन्! अर्जुन सशंक हृदयसे उसके सामने गये
vaiśampāyana uvāca | upātiṣṭhata tad veśma nirmala-sumanoharam | saśaṅkita-manā rājan pratyudūgacchata tāṃ niśi | naraśreṣṭha janamejaya |
वैशंपायन म्हणाले—ती त्या निर्मळ व अत्यंत मनोहर निवासाजवळ आली. राजन्! अर्जुन संशययुक्त मनाने रात्रौ तिला迎ण्यासाठी बाहेर गेला. नरश्रेष्ठ जनमेजय! महलाच्या द्वारी येऊन ती थांबली; द्वारपालांनी तिच्या आगमनाची वार्ता फाल्गुनास (अर्जुनास) कळविली. मग शुभलोचना उर्वशी रात्रौ त्या अतिमनोहर व तेजस्वी निवासात प्रविष्ट झाली आणि अर्जुनही अस्वस्थ हृदयाने तिच्याजवळ गेला.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical tension: when confronted with an unexpected, potentially desire-provoking encounter, a person committed to dharma must respond with vigilance and self-control rather than impulsiveness.
Urvaśī arrives at night at Arjuna’s splendid residence; she pauses at the gate, the doorkeepers announce her, and Arjuna—uneasy and suspicious—goes out to meet her as the scene moves toward their consequential interaction.