Shloka 45
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
कस्त्वं तातेह सम्प्राप्तो धनुष्मान् कवची शरी । निबद्धासितलत्राण: क्षत्रधर्ममनुव्रत:,“तात! तुम कौन हो? जो धनुष-बाण, कवच, तलवार तथा दस्तानेसे सुसज्जित हो क्षत्रियधर्मका अनुगमन करते हुए यहाँ आये हो। यहाँ अस्त्र-शस्त्रकी आवश्यकता नहीं है। यह तो क्रोध और हर्षको जीते हुए तपस्यामें तत्पर शान्त ब्राह्मणोंका स्थान है
kaḥ tvaṃ tāteha samprāpto dhanuṣmān kavacī śarī | nibaddhāsitalatrāṇaḥ kṣatradharmam anuvrataḥ ||
वैशंपायन म्हणाले— तात, तू कोण आहेस, जो येथे धनुष्यधारी, कवच परिधान केलेला, बाणांसह, तलवार व रक्षणसामग्री बांधून, क्षत्रधर्माचे पालन करीत आला आहेस? येथे शस्त्रांची गरज नाही. हा तर क्रोध व हर्ष जिंकून तपश्चर्येत तत्पर अशा शांत ब्राह्मण तपस्व्यांचा आश्रम आहे.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts kṣatriya readiness for violence with the ascetic ideal of restraint: in a hermitage devoted to tapas, the highest ‘weapon’ is self-mastery—conquering anger and exhilaration—so martial display is out of place.
Vaiśampāyana describes someone arriving at a peaceful ascetic setting fully armed like a warrior. The speaker questions his identity and implicitly admonishes him that this is a place for calm Brahmins engaged in austerity, not a battlefield requiring weapons.