Shloka 85
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
वाचयित्वा द्विजश्रेष्ठानद्यव गजसाह्दयम् । अस्त्रविद्धि: परिवृतो भ्रातृभिर्दृढ्धन्विभि:,“जैसे सर्पोके समान भयंकर शूरवीर देवताओंसे घिरे हुए वृत्रनाशक इन्द्र असुरोंपर आक्रमण करते हैं, उसी प्रकार अस्त्र-विद्याके ज्ञाता और सुदृढ़ धनुष धारण करनेवाले हम सब भाइयोंसे घिरे हुए आप श्रेष्ठ ब्राह्मणोंसे स्वस्तिवाचन कराकर आज ही हस्तिनापुरपर चढ़ाई कीजिये। महाबली कुन्तीकुमार! जैसे इन्द्र अपने तेजसे दैत्योंको मिट्टीमें मिला देते हैं, उसी प्रकार आप अपने प्रभावसे शत्रुओंको मिट्टीमें मिलाकर धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनसे अपनी राजलक्ष्मीको ले लीजिये
vācayitvā dvijaśreṣṭhān adyaiva gajasāhdayam | astravid dhiḥ parivṛto bhrātṛbhir dṛḍhadhanvibhiḥ ||
वैशंपायन म्हणाले—श्रेष्ठ ब्राह्मणांकडून स्वस्तिवाचन करून आजच हस्तिनापूरावर चाल करून जा. आम्ही सर्व भाऊ—अस्त्रविद्येत निपुण आणि दृढ धनुष्यधारी—तुला वेढून पुढे जाऊ; जसा देवांनी वेढलेला वृत्रहंता इंद्र असुरसैन्यावर भयंकर धावा करतो. हे महाबली कुंतीपुत्रा! इंद्र जसा आपल्या तेजाने दैत्यांना धुळीस मिळवतो, तसा तूही आपल्या प्रभावाने शत्रूंना चिरडून धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाकडून आपली राजलक्ष्मी परत घे.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames righteous political action as requiring both auspicious ritual sanction (Brahmin benedictions) and resolute kṣatriya effort. By invoking Indra’s mythic victory, it ethically legitimizes reclaiming rightful sovereignty (rājalakṣmī) from an unjust holder, emphasizing courage, unity with one’s brothers, and the restoration of proper order.
Vaiśampāyana narrates an exhortation to a Kuntī’s son (a Pāṇḍava) to set out immediately for Hastināpura after arranging svasti-recitations by eminent Brahmins. The speaker urges an assault on Duryodhana’s power, comparing the planned campaign—supported by weapon-skilled brothers—to Indra’s god-backed attack on the Asuras and his crushing of Daityas.