Shloka 7
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
Devanagari script
कुणीनामिव बिल्वानि पड्गूनामिव धेनव: । ह्ृतमैश्वर्यमस्माकं जीवतां भवत:ः कृते,'जैसे लूलोंके पाससे उनके बेलफल और पंगुओंके निकटसे उनकी गायें छिन जाती हैं और वे जीवित रहकर भी कुछ कर नहीं पाते, उसी प्रकार आपके कारण जीते-जी हमारे राज्यका अपहरण कर लिया गया
Translation
जसे लूलांच्या जवळचे बेलफळ आणि पंगूंच्या जवळच्या गायी हिरावल्या जातात—ते जिवंत असूनही काही करू शकत नाहीत—तसेच तुमच्यामुळे आम्ही जिवंत असतानाच आमचे ऐश्वर्य हिरावले गेले.
Word by Word
कुणीनाम्of the lame (men)
कुणीनाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootकुणि
FormMasculine, Genitive, Plural
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
बिल्वानिbilva fruits
बिल्वानि:
Karma
TypeNoun
Rootबिल्व
FormNeuter, Nominative, Plural
पड्गूनाम्of the crippled
पड्गूनाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपड्गु
FormMasculine, Genitive, Plural
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धेनवःcows
धेनवः:
Karma
TypeNoun
Rootधेनु
FormFeminine, Nominative, Plural
हृतम्taken away/robbed
हृतम्:
TypeVerb
Rootहृ (√हृ)
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
ऐश्वर्यम्sovereignty/kingdom
ऐश्वर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
जीवताम्while (we are) living; of (us) living
जीवताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootजीव (√जीव्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Plural
भवतोःof you two
भवतोः:
Sampradana
TypePronoun
Rootभवत्
Form—, Genitive, Dual
कृतेfor the sake of/because of
कृते:
Karana
TypeIndeclinable
Rootकृत
Formpostposition-like usage with genitive: 'for the sake of/because of'
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes