Shloka 42
Sāvitrī’s Trirātra-Vrata and Departure with Satyavān (सावित्रीव्रतनिश्चयः सहगमनं च)
तस्याचचक्षे गन्धर्वो विश्वावसुरहं नूप । प्राप्तो ब्राह्मणशापेन योनिं राक्षससेविताम्,उसने कहा--'राजन्! मैं विश्वावसु नामक गन्धर्व हूँ। एक ब्राह्मणके शापसे इस राक्षसयोनिमें आ गया था--लंकावासी राक्षसराज रावणने आपकी पत्नी सीताका अपहरण किया है। आप वानरराज सुग्रीवसे मिलिये। वे आपकी सहायता करेंगे”
tasyācacakṣe gandharvo viśvāvasur ahaṃ nṛpa | prāpto brāhmaṇaśāpena yoniṃ rākṣasasevitām ||
तेव्हा त्या गंधर्वाने सांगितले—“राजन्, मी विश्वावसु आहे. ब्राह्मणाच्या शापामुळे मी राक्षसांनी सेविलेल्या या योनीत पडलो. लंकेत राहणाऱ्या रावणाने तुमची पत्नी सीतेचे अपहरण केले आहे. तुम्ही वानरराज सुग्रीवाकडे जा; तो तुम्हाला साहाय्य करील.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that moral transgression has binding consequences (a brāhmaṇa’s curse leading to a degraded birth) and that confronting adharma requires dharmic strategy—seeking rightful allies and acting to protect what is just (the recovery of Sītā after her abduction).
A Gandharva named Viśvāvasu discloses his identity and explains he has been forced into a rākṣasa-associated state due to a brāhmaṇa’s curse. He then informs the king about Rāvaṇa of Laṅkā abducting Sītā and advises forming an alliance with Sugrīva, the vānara leader, who can provide assistance.