Shloka 30
रावण–मारीचसंवादः तथा मृगप्रलोभनपूर्वकं सीताहरणोपक्रमः
Rāvaṇa–Mārīca Dialogue and the Decoy-Deer Prelude to Sītā’s Abduction
Devanagari script
असंतोष: परीतापो दृष्ट्वा दीप्ततरा: श्रिय: । यद् भवत्यवरे स्थाने स्थितानां तत् सुदुष्करम्,स्वर्गमें भी जो लोग नीचेके स्थानोंमें स्थित हैं, उन्हें अपनेसे ऊपरके लोकोंकी समुज्ज्वल श्रीसम्पत्ति देखकर जो असंतोष और संताप होता है, उसका वर्णन करना अत्यन्त कठिन है
Translation
स्वर्गातही जे खालच्या स्थानांत राहतात, त्यांना स्वतःपेक्षा वरच्या लोकांची अधिक तेजस्वी श्री-संपत्ती पाहून जो असंतोष व संताप होतो, त्याचे वर्णन करणे अत्यंत कठीण आहे.
Word by Word
असंतोषःdissatisfaction
असंतोषः:
Karta
TypeNoun
Rootअसंतोष
FormMasculine, Nominative, Singular
परीतापःdistress, torment
परीतापः:
Karta
TypeNoun
Rootपरीताप
FormMasculine, Nominative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for ktvā)
दीप्ततराःmore radiant
दीप्ततराः:
TypeAdjective
Rootदीप्ततर
FormFeminine, Nominative, Plural
श्रियःsplendors, fortunes
श्रियः:
Karma
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Plural
यत्which/that (relative)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भवतिarises, happens, is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, 3rd, Singular
अवरेlower
अवरे:
TypeAdjective
Rootअवर
FormNeuter, Locative, Singular
स्थानेin a place/position
स्थाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्थान
FormNeuter, Locative, Singular
स्थितानाम्of those who are situated/standing
स्थितानाम्:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
तत्that (then/that thing)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
TypeAdjective
Rootसु-दुष्कर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
देवदूत उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes