Shloka 2
Daśagrīva-boonāvaraṇa, Viṣṇv-avatāra-niyoga, Vānara-sahāya-janana, Mantharā-nirmāṇa
फलमूलाशनास्ते हि सुखारहँ दुःखमुत्तमम् प्राप्तकालमनुध्यान्त: सेहिरे वरपूरुषा:,वे फल-मूल खाकर रहते थे। सुख भोगनेके योग्य होकर भी महान् कष्ट भोगते थे और यह सोचकर कि यह हमारे कष्टका समय है, इसे धैर्यपूर्वक सहन करना चाहिये, चुपचाप सब दु:ख झेलते थे। उनमें ऐसा विवेक इसलिये था कि वे सब-के-सब श्रेष्ठ पुरुष थे
phalamūlāśanās te hi sukhārhāṁ duḥkham uttamam | prāptakālam anudhyāntaḥ sehīre varapuruṣāḥ ||
ते फल-मूळ खाऊन राहात. सुख भोगण्यास योग्य असूनही ते महान् दुःख सहन करीत; आणि ‘हा आपला दुःखाचा नियत काळ आहे’ असे मनात धरून, धैर्याने मौन राहून सर्व वेदना सोसत—कारण ते सर्वच श्रेष्ठ पुरुष होते.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True nobility is shown by patient endurance: even those fit for comfort accept hardship when it is the rightful time, sustaining themselves simply and bearing suffering with reflection and self-restraint.
The narrator describes the exiled heroes living in the forest on fruits and roots, silently enduring intense difficulties while contemplating that this period of suffering has come by fate/time and must be borne with steadiness.