Shloka 21
चित्रसेन-समागमः / The Engagement with Citrasena and the Gandharvas
दुर्व्याह्वताच्छड्कमाना दुःस्थितादू दुरवेक्षितात् । दुरासिताद् दुर्वजितादिद्धिताध्यासितादपि,“कभी मेरे मुखसे कोई बुरी बात न निकल जाय, इसकी आशंकासे सदा सावधान रहती हूँ। असभ्यकी भाँति कहीं खड़ी नहीं होती। निर्लज्जकी तरह सब ओर दृष्टि नहीं डालती। बुरी जगहपर नहीं बैठती। दुराचारसे बचती तथा चलने-फिरनेमें भी असभ्यता न हो जाय, इसके लिये सतत सावधान रहती हूँ। पतियोंके अभिप्रायपूर्ण संकेतका सदैव अनुसरण करती हूँ
durvyāhṛtāc chaṅkamānā duḥsthitād duravekṣitāt | durāsitād durvajitād iddhitādhyāsitād api ||
वैशंपायन म्हणाले— माझ्या मुखातून एखादा दुर्वचन निघून जाऊ नये, या भीतीने मी सदैव सावध असते. मी असभ्याप्रमाणे अयोग्य रीतीने उभी राहत नाही; निर्लज्जासारखी सर्वत्र नजर फिरवत नाही. अयोग्य ठिकाणी बसत नाही; दुराचार टाळते; आणि चालणे-फिरणे यातही मर्यादा भंग होऊ नये म्हणून सतत जागरूक असते. पतींच्या अभिप्रायपूर्ण संकेतांचे मी नेहमीच अनुसरण करते.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes vigilant self-discipline: guarding one’s speech, posture, gaze, seating, and movement so that one’s outward behavior aligns with propriety (sadācāra) and does not slip into indecorum.
In Vaiśampāyana’s narration, a woman (contextually, a wife speaking of her conduct) describes her careful observance of decorum—avoiding improper speech and behavior—and her attentiveness to the intentions and signals of her husbands.