Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)

अथ मण्डूकवधे घोरे क्रियमाणे दिक्षु सर्वासु मण्ड्रकान्‌ भयमाविवेश । ते भीता मण्डूकराज्ञे यथावृत्तं न्यवेदयन्‌,“इस आज्ञाके अनुसार चारों ओर मेढकोंका भयंकर संहार आरम्भ हो गया। इससे सब दिशाओंके मेढकोंके मनमें भय समा गया। वे डरकर मण्डूकराजके पास गये और उनसे सब वृत्तान्त ठीक-ठीक बता दिया

atha maṇḍūkavadhe ghore kriyamāṇe dikṣu sarvāsu maṇḍrakān bhayam āviveśa | te bhītā maṇḍūkarājñe yathāvṛttaṃ nyavedayan |

या आज्ञेनुसार सर्व दिशांना बेडकांचा भयंकर संहार सुरू झाला. त्यामुळे सर्वत्रच्या बेडकांच्या मनात भय पसरले. ते घाबरून बेडक-राजाकडे गेले आणि जे घडले ते सर्व यथातथ्य सांगितले।

अथthen/thereupon
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
मण्डूक-वधेin the killing of frogs
मण्डूक-वधे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमण्डूक-वध
FormMasculine, Locative, Singular
घोरेterrible
घोरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Locative, Singular
क्रियमाणेbeing done/being carried out
क्रियमाणे:
Adhikarana
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → क्रियमाण (present passive participle)
FormPassive, Present (participle), Masculine, Locative, Singular
दिक्षुin the directions
दिक्षु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Locative, Plural
सर्वासुin all
सर्वासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Locative, Plural
मण्डूकान्frogs
मण्डूकान्:
Karma
TypeNoun
Rootमण्डूक
FormMasculine, Accusative, Plural
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
आविवेशentered/seized
आविवेश:
TypeVerb
Rootविश् (धातु) उपसर्ग: आ
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
भीताःfrightened
भीताः:
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (past passive participle)
FormMasculine, Nominative, Plural
मण्डूक-राज्ञेto the frog-king
मण्डूक-राज्ञे:
Sampradana
TypeNoun
Rootमण्डूक-राजन्
FormMasculine, Dative, Singular
यथा-वृत्तम्as it happened; exactly as occurred
यथा-वृत्तम्:
TypeIndeclinable
Rootयथा-वृत्त
न्यवेदयन्reported/informed
न्यवेदयन्:
TypeVerb
Rootविद् (धातु) उपसर्ग: नि + अव (निवेदयति)
FormImperfect, Third, Plural, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
F
frogs (maṇḍūkāḥ)
K
king of the frogs (maṇḍūkarāja)