कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
सिंहिकातनयांश्वापि ये चान्ये सुरशत्रव: । यच्च किंचिन्मया लोके दृष्टं स्थावरजड्रमम्,पृथ्वीपते! साध्य, रुद्र, आदित्य, गुह्यक, पितर, सर्प, नाग, सुपर्ण, वसु, अश्विनीकुमार, गन्धर्व, अप्सरा, यक्ष तथा ऋषियोंका भी मैंने दर्शन किया। दैत्य-दानवसमूह, नाग, सिंहिकाके पुत्र (राहु आदि) तथा अन्य देवशत्रुओंको भी देखा। राजन्! इस लोकमें मैंने जो कुछ भी स्थावर-जंगम पदार्थ देखे थे, वे सब मुझे उस महात्माकी कुक्षिमें दृष्टिगोचर हुए। महाराज! मैं प्रतिदिन फलाहार करता और इस सम्पूर्ण जगतमें घूमता रहता
vaiśaṃpāyana uvāca | siṃhikātanayānś cāpi ye cānye suraśatravaḥ | yac ca kiṃcin mayā loke dṛṣṭaṃ sthāvara-jaṅgamam, pṛthvīpate, sādhyā rudrā ādityā guhyakāḥ pitaro sarpā nāgāḥ suparṇā vasavo 'śvinīkumārā gandharvā apsaraso yakṣā ṛṣayaś ca mayā dṛṣṭāḥ | daitya-dānava-saṃghā nāgāḥ siṃhikā-putrā (rāhu-ādayaḥ) tathānye deva-śatravaś ca dṛṣṭāḥ | rājan, asmin loke mayā yad yat sthāvara-jaṅgamaṃ dṛṣṭaṃ tat sarvaṃ tasya mahātmanaḥ kukṣau me dṛṣṭi-gocaraṃ babhūva | mahārāja, ahaṃ pratidinaṃ phalāhāraṃ karomi, asmin sampūrṇe jagati paryaṭāmi ca |
वैशंपायन म्हणाले— मी सिंहिकेचे पुत्रही आणि इतर देवशत्रूही पाहिले. आणि या लोकात मी जे काही कधी पाहिले होते—स्थावर असो वा जंगम—हे पृथ्वीपते! ते सर्व त्या महात्म्याच्या उदरात मला प्रत्यक्ष दिसले. साध्य, रुद्र, आदित्य, गुह्यक, पितर; सर्प-नाग, सुपर्ण, वसु, अश्विनीकुमार; गंधर्व, अप्सरा, यक्ष व ऋषी—हे सर्व मी पाहिले. दैत्य-दानवांचे समुदाय, नाग, सिंहिकेचे पुत्र (राहू इत्यादी) आणि अन्य देवशत्रूही मी पाहिले. राजन्! अस्तित्वाचा जो सर्व विस्तार मी पाहिला होता, तो सर्व त्याच्यात एकवटल्यासारखा मला भासला. आणि, हे महाराज, मी दररोज फलाहार करून या संपूर्ण जगात भ्रमण करीत राहिलो.
वैशम्पायन उवाच