Shloka 53
निवातकवचैः सह अर्जुनस्य रथयुद्धम्
Arjuna’s chariot engagement with the Nivātakavacas
Devanagari script
पार्थानभ्याजगामाथ देवराज: पुरंदर: । थोड़ी ही देरमें हरे रंगके घोड़ोंसे जुते हुए, मेघ-गर्जनाके समान गम्भीर घोष करनेवाले, जाम्बूनद नामक सुवर्णसे अलंकृत रथपर आरूढ़ देवराज इन्द्र पाण्डवोंके पास आ पहुँचे। उस समय वे अपनी उत्कृष्ट प्रभासे अत्यन्त उद्धासित हो रहे थे
Translation
त्यानंतर देवराज पुरंदर इंद्र पांडवांकडे येऊन पोहोचले. थोड्याच वेळात हिरव्या रंगाच्या घोड्यांनी जुतेला, मेघगर्जनेसारखा गंभीर नाद करणारा, जांबूनद सुवर्णाने अलंकृत असा रथ घेऊन ते आरूढ होऊन आले; त्या वेळी ते आपल्या उत्तम प्रभेने अत्यंत तेजस्वी दिसत होते.
Word by Word
पार्थान्the Pārthas (sons of Pṛthā; the Pāṇḍavas)
पार्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
अभ्याजगामcame up to, approached
अभ्याजगाम:
TypeVerb
Rootअभि-आ-गम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
देवराजःthe king of the gods
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes