Shloka 44
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
Devanagari script
स्त्रिया मूढेन बालेन लुब्धेन लघुनापि वा । न मन्त्रयीत गुह्मानि येषु चोन््मादलक्षणम्,स्त्री, मूर्ख, बालक, लोभी और नीच पुरुषोंके साथ तथा जिसमें उनन््मादका लक्षण दिखायी दे, उसके साथ भी गुप्त परामर्श न करे
Translation
स्त्री, मूर्ख, बालक, लोभी आणि नीच पुरुष यांच्याशी, तसेच ज्याच्यात उन्मादाची लक्षणे दिसतात त्याच्याशीही गुप्त गोष्टींची मंत्रणा करू नये.
Word by Word
स्त्रियाby/with a woman
स्त्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
मूढेनby/with a deluded (person)
मूढेन:
Karana
TypeAdjective
Rootमूढ
FormMasculine, Instrumental, Singular
बालेनby/with a child
बालेन:
Karana
TypeNoun
Rootबाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
लुब्धेनby/with a greedy (person)
लुब्धेन:
Karana
TypeAdjective
Rootलुब्ध
FormMasculine, Instrumental, Singular
लघुनाby/with a petty/mean (person)
लघुना:
Karana
TypeAdjective
Rootलघु
FormMasculine, Instrumental, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
मन्त्रयीतshould consult/should deliberate
मन्त्रयीत:
TypeVerb
Rootमन्त्र्
FormVidhi-linga (optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada
गुह्यानिsecrets/confidential matters
गुह्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootगुह्य
FormNeuter, Accusative, Plural
येषुin whom/among whom
येषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उन्मादलक्षणम्a sign/mark of madness
उन्मादलक्षणम्:
TypeNoun
Rootउन्माद-लक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes