Shloka 14

Adhyāya 136: Yavakrī–Bharadvāja Saṃvāda and the Bāladhī–Dhanuṣākṣa Gāthā

Arrogance, Boons, and Nimitta

Devanagari script

रैभ्यो विद्वान्‌ सहापत्यस्तपस्वी चेतरो5भवत्‌ | तयाश्षाप्यतुला कीर्तिबल्यात्‌ प्रभृति भारत,भारत! पुत्रोंसहित रैभ्य बड़े विद्वान थे, परंतु भरद्वाज केवल तपस्यामें संलग्न रहते थे। युधिष्ठिर! बाल्यावस्थासे ही इन दोनों महात्माओंकी अनुपम कीर्ति सब ओर फैल रही थी

Translation

हे भारत! पुत्रांसह रैभ्य अत्यंत विद्वान होते; आणि दुसरे भरद्वाज तपस्येतच रत असणारे तपस्वी होते. युधिष्ठिरा! बाल्यापासूनच त्या दोन्ही महात्म्यांची अतुल कीर्ती दाही दिशांत पसरली होती.

Word by Word

रैभ्यःRaibhya

विद्वान्learned, wise

सहtogether with

अपत्यैःwith offspring/children

तपस्वीascetic, practicing austerities

चand

इतरःthe other (one)

अभवत्was, became

तयोःof those two

अतुलाincomparable

कीर्तिःfame, renown

बाल्यात्from childhood

प्रभृतिonwards, starting from

भारतO Bharata (descendant of Bharata)

भारतO Bharata

Speaker

लोमश उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes