Shloka 17
Nāvyāśrama-nirmāṇa and Ṛśyaśṛṅga’s Distraction (नाव्याश्रमनिर्माणम्—ऋश्यशृङ्गस्य विचलनम्)
Devanagari script
सर्जानशोकांस्तिलकांभश्व वृक्षान् सुपुष्पितानवनाम्यावभज्य । विलज्जमानेव मदाभिभूता प्रलोभयामास सुतं महर्षे:,वहाँ शाल, अशोक और तिलकके वृक्ष खूब फूले हुए थे। उनकी डालियोंको झुकाकर वह मदोन्मत्त वेश्या लज्जाका नाट्य-सा करती हुई महर्षिके उस पुत्रको लुभाने लगी
Translation
तेथे शाल, अशोक आणि तिलकाची झाडे फुलांनी डवरलेली होती. त्यांच्या फांद्या वाकवून तोडीत, मदाने भारलेली ती वेश्या जणू लज्जेचा अभिनय करीत महर्षीच्या पुत्राला मोहात पाडू लागली.
Word by Word
सर्जान्creating / producing
सर्जान्:
Karta
TypeVerb
Rootसर्ज (धातु)
Formशतृ, पुं, प्रथमा, बहुवचन
अशोकान्Aśoka trees
अशोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootअशोक
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
तिलकान्Tilaka trees
तिलकान्:
Karma
TypeNoun
Rootतिलक
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
अम्भःwater
अम्भः:
Karta
TypeNoun
Rootअम्भस्
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma
TypeNoun
Rootवृक्ष
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
सुपुष्पितान्well-flowered / in full bloom
सुपुष्पितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुपुष्पित
Formक्त, पुं, द्वितीया, बहुवचन
अवनाम्यhaving bent down
अवनाम्य:
Karma
TypeVerb
Rootअव-नम् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-अव्यय), absolutive (having bent)
आवभज्यhaving taken hold (of) / having grasped
आवभज्य:
Karma
TypeVerb
Rootआ-भज् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-अव्यय), absolutive (having seized/handled)
विलज्जमानाacting bashful / being coy
विलज्जमाना:
Karta
TypeVerb
Rootवि-लज्ज् (धातु)
Formशानच्, स्त्री, प्रथमा, एकवचन
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मदाभिभूताoverpowered by intoxication/passion
मदाभिभूता:
Karta
TypeAdjective
Rootमद + अभिभूत
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
प्रलोभयामासshe enticed / tried to allure
प्रलोभयामास:
TypeVerb
Rootप्र-लुभ् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद, periphrastic perfect), प्रथम, एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
महर्षेःof the great sage
महर्षेः:
TypeNoun
Rootमहर्षि
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
Speaker
लोगश उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes