Shloka 473
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
धर्मज्ञेषु सभासत्सु नेह युक्तमसाम्प्रतम् । भरतश्रेष्ठ! आपके पुत्र पाण्डवोंने इस सभाके लिये भी यह संदेश दिया है--“आप समस्त सभासदगण धर्मके ज्ञाता हैं। आपके रहते हुए यहाँ कोई अयोग्य कार्य हो
dharmajñeṣu sabhāsatsu neha yuktam asāmpratam | bharataśreṣṭha! āpake putra pāṇḍavoṃ ne isa sabhā ke liye bhī yaha saṃdeśa diyā hai—“āpa samasta sabhāsadgaṇa dharma ke jñātā haiṃ | āpake rahate hue yahāṃ koī ayogya kārya ho, yaha ucita nahīṃ hai”
वैशंपायन म्हणाले—“धर्मज्ञ सभासदांच्या या सभेत कोणतेही अनुचित कृत्य होणे योग्य नाही. भरतश्रेष्ठ! तुमच्या पुत्र पांडवांनीही या सभेसाठी हाच संदेश पाठविला आहे—‘आपण सर्व सभासद धर्म जाणणारे आहात. आपण असताना येथे कोणतेही अयोग्य कर्म होऊ देणे उचित नाही.’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Moral authority entails responsibility: when dharma-knowing elders and courtiers are present, they must prevent improper actions. Silence or inaction in the face of adharma becomes a failure of duty.
In the Udyoga Parva’s pre-war diplomacy, a message attributed to the Pāṇḍavas is presented in the royal assembly, appealing to the court’s collective dharma-knowledge and urging that no unworthy decision or deed be permitted under their watch.