Shloka 56
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
संरब्धयोस्तदा घोर सुचिरं भरतर्षभ । यदा व्यवर्धत रणे वृत्रो बलसमन्वित:
saṃrabdhayostadā ghoraṃ suciraṃ bharatarṣabha | yadā vyavardhata raṇe vṛtro balasamanvitaḥ ||
भरतश्रेष्ठा! क्रोधाने भरलेल्या त्या दोन्ही वीरांचा तो भयानक संग्राम फार काळ चालला. जेव्हा बलसम्पन्न वृत्र रणात अधिकच प्रबळ होऊ लागला, तेव्हा इंद्र युद्धापासून विमुख झाला; आणि इंद्र मागे हटताच सर्व देव शोकाकुल झाले.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger-fueled conflict can become prolonged and terrifying, and how a leader’s withdrawal at a critical moment can shake collective morale; it implicitly values steadiness and responsibility in the face of rising opposition.
Śalya narrates an episode where the fierce battle between Indra and Vṛtra drags on; as Vṛtra’s strength increases, Indra turns away from the fight, and the other gods become distressed at Indra’s retreat.