Shloka 15

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

Devanagari script

यथामति ब्रवीम्येतद्‌ विद्धि मामधिकं ततः । द्रष्टासि युधि सम्बाधे प्रवृत्ते वैशसेडहनि,मैं अपनी बुद्धिके अनुसार यहाँ जो कुछ कह रहा हूँ, उससे भी बढ़-चढ़कर मुझे समझें। जिस समय योद्धाओंसे खचाखच भरे हुए युद्धमें भयानक मारकाट मचेगी, उस दिन मुझे देखियेगा

Transliteration

yathāmati bravīmy etad viddhi mām adhikaṃ tataḥ | draṣṭāsi yudhi sambādhe pravṛtte vaiśase ’hani ||

Translation

मी माझ्या बुद्धीनुसार हे बोलतो; पण मला याहूनही अधिक समज. जेव्हा युद्धाच्या गर्दीत संहाराचा भयंकर दिवस सुरू होईल, तेव्हा तू मला पाहशील.

Word by Word

यथाas, according to

मतिin (my) understanding; in (my) mind

ब्रवीमिI speak

एतत्this

विद्धिknow; understand

माम्me

अधिकम्more; greater (than that)

ततःthan that; thereafter

द्रष्टासिyou will see

युधिin battle

सम्बाधेin the crush; in the dense press

प्रवृत्तेwhen arisen/engaged; when set in motion

वैशसेin slaughter; in carnage

अहनिon the day

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

Bhīmasena

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes