Shloka 1
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत भगवद्यानपर्वमें भीमवाक्यविषयक चौद्तत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७४ ॥ ऑपन-माजल बछ। अं कऋाज पड्चसप्ततितमो< ध्याय: श्रीकृष्णका भीमसेनको उत्तेजित करना वैशम्पायन उवाच एतच्छुत्वा महाबाहु: केशव: प्रहसन्निव । अभूतपूर्व भीमस्य मार्दवोपहितं वच:
vaiśampāyana uvāca | etac chrutvā mahābāhuḥ keśavaḥ prahasan iva | abhūtapūrvaṃ bhīmasya mārdavopahitaṃ vacaḥ ||
वैशम्पायन म्हणाले—भीमसेनाच्या मुखातून हे अभूतपूर्व, मृदुतेने युक्त वचन ऐकून महाबाहु केशव जणू हसले. मग शार्ङ्गधनुर्धर रामानुज श्रीकृष्णाने दयेने द्रवलेल्या जवळ बसलेल्या वृकोदराला आपल्या वचनेद्वारे तसेच उत्तेजित केले, जसे वारा अग्नीला प्रज्वलित करतो।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a warrior like Bhīma can be moved by tenderness, but dharma in the Udyoga Parva context requires that compassion not become moral paralysis; Kṛṣṇa recognizes the softness yet prepares to channel it into steadfast action aligned with righteous duty.
Vaiśampāyana narrates that Kṛṣṇa hears Bhīma speak with unusual gentleness and appears to smile; this sets up Kṛṣṇa’s ensuing role as strategist and motivator, stirring Bhīma from melting compassion toward the resolve needed as war approaches.