Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था

एवं ब्रुवति कौन्तेये धर्मात्मनि युधिष्ठिरे । धृष्टद्युम्न उवाचेदं मां वचो गतसाध्वसम्‌ | सवज्जनपदान्‌ सूत योधा दुर्योधनस्य ये,इति श्रीमहा भारते उद्योगपर्वणि यानसंधिपर्वणि संजयवाक्ये सप्तपञ्चाशत्तमोड्ध्याय:

evaṁ bruvati kaunteye dharmātmani yudhiṣṭhire | dhṛṣṭadyumna uvācedaṁ māṁ vaco gatasādhvasam | savajjanapadān sūta yodhā duryodhanasya ye ||

कुन्तीपुत्र धर्मात्मा युधिष्ठिर असे बोलत असताना धृष्टद्युम्नाने निर्भय वचनांनी मला म्हटले— “सूत! दुर्योधनाचे जे योद्धे आहेत, त्यांच्या मित्रांसह व त्यांच्या जनपदांसह मला सांग.”

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
ब्रुवतिwhile (he) was speaking / as (he) speaks
ब्रुवति:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
कौन्तेयेin/when (addressing) the son of Kunti
कौन्तेये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Locative, Singular
धर्मात्मनिin the righteous-souled (one)
धर्मात्मनि:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
युधिष्ठिरेin Yudhishthira
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
धृष्टद्युम्नःDhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
वचःspeech; words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
गतसाध्वसम्having become free from fear
गतसाध्वसम्:
TypeAdjective
Rootगतसाध्वस
FormMasculine, Accusative, Singular
he
:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वज्रजनपदान्having thunderbolt-like territories/regions (i.e., formidable domains)
वज्रजनपदान्:
TypeAdjective
Rootवज्रजनपद
FormMasculine, Accusative, Plural
सूतO charioteer (Sanjaya)
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
योधाःwarriors
योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोद्धृ
FormMasculine, Nominative, Plural
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Genitive, Singular
येwho
ये:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

धृष्टद्युम्न उवाचेदं मां वचो गतसाध्वसम्‌ |

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dhṛṣṭadyumna
D
Duryodhana
S
Sañjaya (implied by 'mām' and 'sūta')
K
Kuntī (implied by 'Kaunteya')