Shloka 47

Chapter 49: Sañjaya’s Enumeration of the Pāṇḍava Coalition (पाण्डवसैन्यसमागम-वर्णनम्)

Devanagari script

तथा चेदिपतेभ्राता शरभो भरतर्षभ | करकर्षेण सहितस्ताभ्यां वस्ते5भ्ययुज्जत,भरतश्रेष्ठ! चेदिराजके भाई शरभ (अपने अनुज) करकर्षके साथ पाण्डवोंकी सहायताके लिये आये हैं। उन दोनोंको साथ लेकर उन्होंने आपसे युद्ध करनेका उद्योग किया है

Transliteration

tathā cedipate bhrātā śarabho bharatarṣabha | karakarṣeṇa sahitas tābhyāṃ vaste 'bhyayujjata ||

Translation

संजय म्हणाला—हे भरतश्रेष्ठ! चेदिराजाचा भाऊ शरभ करकर्षासह पांडवांच्या सहाय्यास आला आहे. त्या दोघांना बरोबर घेऊन, पांडवपक्षात आपले बळ लावून, त्याने तुमच्याशी युद्धाचा उद्योग केला आहे.

Word by Word

• तथा: thus, in that manner
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चेदिपतेः: of the king of Cedi
• Type: Noun
• Root: चेदिपति
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शरभः: Śarabha (proper name)
• शरभः: Karta
• Type: Noun
• Root: शरभ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भरतर्षभ: O bull among the Bharatas
• Type: Noun
• Root: भरत-ऋषभ
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• करकर्षेण: with Karakarṣa (proper name)
• करकर्षेण: Karana
• Type: Noun
• Root: करकर्ष
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• सहितः: accompanied (together) with
• Type: Adjective
• Root: सहित
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ताभ्याम्: with those two
• ताभ्याम्: Karana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Dual

• वः: you (plural) / your
• वः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Accusative/Genitive, Plural

• अभ्ययुज्जत्: he/they engaged (set about), undertook (to attack)
• Type: Verb
• Root: युज्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (implied addressee via bharatarṣabha)
• Cedi (kingdom)
• Cedi king (cedipati, unnamed here)
• Śarabha
• Karakarṣa
• Pāṇḍavas (from contextual gloss)