Shloka 9
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
शैनेयेन ध्रुवमात्तायुधेन धृष्टद्युम्नेनाथ शिखण्डिना च । युधिष्ठिरेणेन्द्रकल्पेन चैव योज्पध्यानान्निर्दहेद् गां दिवं च,तभी तो उनका भीमसेन, अर्जुन, नकुल-सहदेव, भगवान् श्रीकृष्ण, अस्त्र-शस्त्रोंसे सुसज्जित सात्यकि, धृष्टद्युम्मन, शिखण्डी तथा इन्द्रके समान तेजस्वी उन महाराज युधिष्ठिरके साथ युद्ध होनेवाला है, जो अनिष्टचिन्तन करते ही पृथ्वी तथा स्वर्गलोकको भी भस्म कर सकते हैं
śaineyena dhruvam āttāyudhena dhṛṣṭadyumnenātha śikhaṇḍinā ca | yudhiṣṭhireṇendrakalpena caiva yo 'padhyānān nirdahad gāṃ divaṃ ca ||
संजय म्हणाला—हातात निश्चयाने शस्त्र घेतलेला शैनेय (सात्यकी), धृष्टद्युम्न आणि शिखंडी यांच्यासह, तसेच इंद्रासारखा तेजस्वी युधिष्ठिर याच्याशीही युद्ध होईल. तो राजा वैराचा संकल्पमात्र करून पृथ्वी व स्वर्ग—दोन्ही दग्ध करू शकतो।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the destructive potency of inner hostility (apadhyāna): even a dharmic king’s resolve, when turned toward conflict, is portrayed as world-burning. It implicitly warns that intention and mental fixation can be as consequential as weapons, urging ethical restraint even amid justified warfare.
Sañjaya describes to Dhṛtarāṣṭra the formidable Pāṇḍava side: Sātyaki (Śaineya) armed and ready, Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍī, and Yudhiṣṭhira shining like Indra. The statement intensifies the sense of impending war and the overwhelming power aligned with the Pāṇḍavas.