Shloka 12
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
हिया ज्ञानेन तपसा दमेन शौर्येणाथो धर्मगुप्त्या धनेन । अन्यायवृत्ति: कुरुपाण्डवेया- नध्यातिष्ठेद् धार्तराष्ट्रो दुरात्मा,अन्यायपूर्ण बर्ताव करनेवाले दुरात्मा दुर्योधनको उचित है कि वह लज्जा, ज्ञान, तपस्या, इन्द्रियसंयम, शौर्य, धर्मरक्षा आदि गुणों तथा धनके द्वारा कौरव-पाण्डवोंपर अधिकार प्राप्त करे (सदगुणोंद्वारा सबके हृदयको जीते, अन्यायसे शासन करना असम्भव है)
hrīyā jñānena tapasā damena śauryeṇātho dharmaguptyā dhanena | anyāyavṛttiḥ kurupāṇḍaveyān adhyātiṣṭhed dhārtarāṣṭro durātmā ||
संजय म्हणाला—अधर्मवृत्तीचा दुरात्मा धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाने कुरू व पांडवांवर अधिकार अन्यायाने नव्हे; तर लज्जा, सद्ज्ञान, तप, इंद्रियसंयम, शौर्य, धर्मरक्षण आणि न्याय्य धन यांच्या बळावर मिळवावा. अन्यायाने राज्य टिकत नाही; सद्गुणांनीच हृदये जिंकली जातात.
संजय उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority is established through virtues—modesty, wisdom, austerity, self-restraint, valor, protection of dharma, and rightful wealth—not through injustice. Unrighteous conduct cannot sustain rule.
Sanjaya comments on Duryodhana’s stance in the tense pre-war negotiations, implying that if he seeks to lead or command the Kuru-Pandava world, he must win people through ethical qualities rather than coercion and wrongdoing.