Shloka 40
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
चलचित्तमनात्मानमिन्द्रियाणां वशानुगम् | अर्था: समभिवर्तन्ते हंसा: शुष्क॑ सरो यथा
calacittam anātmānam indriyāṇāṁ vaśānugam | arthāḥ samabhivartante haṁsāḥ śuṣka-saro yathā ||
जसे कोरड्या सरोवरावर हंस घिरट्या घालतात, पण त्यात उतरून राहत नाहीत; तसेच ज्याचे चित्त चंचल आहे, जो आत्मसंयमहीन व इंद्रियांच्या अधीन आहे—त्याच्याकडे अर्थ येऊनही त्याला सोडून जातात.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that prosperity is sustained by self-mastery. A fickle mind and slavery to the senses destroy steadiness, so wealth and opportunities do not remain; they merely appear and then depart.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he delivers moral instruction (Vidura-nīti), warning that inner instability and sense-driven living undermine one’s capacity to retain artha (resources and success).