Shloka 51

Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad

Crisis-Discernment of Right and Wrong

Devanagari script

पराजितान्‌ पाण्डवेयांस्तु वाचो रौद्रा रूक्षा भाषते धार्तराष्ट्र: । गदाहस्तो भीमसेनो <प्रमत्तो दुर्योधनं स्मारयिता हि काले

Transliteration

parājitān pāṇḍaveyāṁs tu vāco raudrā rūkṣā bhāṣate dhārtarāṣṭraḥ | gadāhasto bhīmaseno pramatto duryodhanaṁ smārayitā hi kāle ||

Translation

वायू म्हणाला— पांडुपुत्र दबले आहेत असे मानून धृतराष्ट्राचा पुत्र क्रोधी व कठोर वाणी बोलतो. पण योग्य वेळी गदा हातात घेऊन, उग्र निर्धाराने जागृत भीमसेन दुर्योधनाला (त्या दर्पाचे परिणाम) आठवण करून देईल.

Word by Word

पराजितान्defeated

पाण्डवेयान्the Pandavas' men / the Pandavas (descendants of Pandu)

तुbut

वाचःwords, speech

रौद्राःfierce

रूक्षाःharsh, rough

भाषतेspeaks

धार्तराष्ट्रःthe son of Dhritarashtra (Duryodhana)

गदाहस्तःhaving a mace in hand

भीमसेनःBhimasena (Bhima)

प्रमत्तःheedless, intoxicated (with rage)

दुर्योधनम्Duryodhana

स्मारयिताreminder; one who will remind

हिindeed, for

कालेat the time, in due course

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyudeva

Pāṇḍavas

Dhārtarāṣṭra (Duryodhana)

Bhīmasena (Bhīma)

gadā (mace)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes