Shloka 8

अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण

War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance

Devanagari script

सुखप्रिये सेवमानो 5तिवेलं योगाभ्यासे यो न करोति कर्म । वित्तक्षये हीनसुखो5तिवेलं दुःखं शेते कामवेगप्रणुन्न:,जो मनुष्य भोग तथा प्रिय (पुत्रादि)-का निरन्तर सेवन करते हुए योगाभ्यासोपयोगी कर्मका सेवन नहीं करता, वह धनका क्षय हो जानेपर सुखसे वंचित हो कामवेगसे अत्यन्त विक्षुब्ध होकर सदा दुःखशय्यापर शयन करता रहता है

Transliteration

sañjaya uvāca |

sukhapriye sevamāno 'tivelaṃ yogābhyāse yo na karoti karma |

vittakṣaye hīnasukho 'tivelaṃ duḥkhaṃ śete kāmavegapraṇunnaḥ ||

Translation

संजय म्हणाला—जो मनुष्य सुखप्रिय होऊन भोगांत अतिरेकाने रमतो आणि योगाभ्यासाला पोषक अशी कर्तव्यकर्मे करीत नाही, तो धन क्षीण झाल्यावर सुखहीन होतो. कामवेगाने ढकलला जाऊन व्याकुळ होतो आणि वारंवार दुःखशय्येवर पडतो.

Word by Word

• {'sukhapriya': 'fond of pleasure

• pleasure-loving', 'sevamānaḥ': 'indulging in

• continually resorting to', 'ativelam': 'excessively

• beyond proper measure', 'yogābhyāsa': 'practice of yoga

• disciplined spiritual cultivation', 'karma': 'duty/action

• prescribed conduct', 'vittakṣaya': 'loss/exhaustion of wealth', 'hīnasukha': 'deprived of happiness

• lacking joy', 'duḥkham': 'sorrow

• suffering', 'śete': 'lies down

• remains (as if reclining) in', 'kāmavega': 'impulse/force of desire', 'praṇunnaḥ': 'driven

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya