Previous Verse
Next Verse

Shloka 176

Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)

भीष्मो वसूनामन्यतमो दिष्ट्या जीवसि पुत्रक । बेटा परशुराम! हम जो तुम्हारे गुरुजन--आदरणीय पितर हैं। इसलिये तुम्हें रोक रहे हैं। पुत्र! भीष्म वसुओंमेंसे एक वसु हैं। तुम अपना सौभाग्य ही समझो कि उनके साथ युद्ध करके अबतक जीवित हो

bhīṣma uvāca | bhīṣmo vasūnām anyatamo diṣṭyā jīvasi putraka |

मी, भीष्म, वसूंमध्ये एक वसु आहे. पुत्रा, दैवयोगाने तू अजून जिवंत आहेस. आम्ही तुझे गुरुजन—पूज्य पितरांसमान—म्हणूनच तुला रोखत आहोत. पुत्रा, माझ्यासारख्या वसुशी युद्ध करूनही तू आतापर्यंत जिवंत आहेस, हे आपले सौभाग्य समज.

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
वसूनाम्of the Vasus
वसूनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Genitive, Plural
अन्यतमःone of (them)
अन्यतमः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्यतम
FormMasculine, Nominative, Singular
दिष्ट्याfortunately; by good luck
दिष्ट्या:
TypeIndeclinable
Rootदिष्टि
जीवसिyou live; you are alive
जीवसि:
TypeVerb
Rootजीव्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada, Indicative
पुत्रकdear son (vocative)
पुत्रक:
Sampradana
TypeNoun
Rootपुत्रक
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Vasus
P
Paraśurāma

Educational Q&A

Even in conflict, dharma requires recognizing rightful authority and reverence for elders; restraint is presented as an ethical duty, and survival against a superior/divinely-endowed warrior is framed as providential good fortune rather than personal pride.

In the Bhīṣma–Paraśurāma confrontation, Bhīṣma addresses Paraśurāma (affectionately as a ‘child’), asserting his own divine lineage as a Vasu and explaining that elders are trying to restrain him; he emphasizes that Paraśurāma’s continued survival after battling Bhīṣma is due to fortune.